Wisselende reacties op coalitieakkoord: ‘Plan om zonnepanelen lonend te houden mist’

Toch klinkt er ook kritiek, bijvoorbeeld op het missen van een plan om zonnepanelen lonend te houden als de salderingsregeling per 1 januari 2027 verdwijnt.

Holland Solar blij met budget grootschalige projecten
Holland Solar verwelkomt de investeringen die het nieuwe kabinet wil doen voor duurzame en betaalbare energie van eigen bodem. Er wordt budget vrijgemaakt voor de SDE++, waarmee tot en met 2032 de ontwikkeling van grootschalige zonne-energieprojecten kan worden ondersteund via de contracts for difference-systematiek die vanaf 2027 voor wind- en zonne-energie zal gaan gelden. Het beschikbaar maken van deze budgetten brengt volgens de branchevereniging rust terug in de markt en biedt de zekerheid die nodig is om investeringen in duurzame energie los te trekken. De zonne-energiesector is positief over de plannen en kijkt uit naar de verdere uitwerking.

Echter, in het gepresenteerde akkoord komen plannen voor het ondersteunen van woningeigenaren nog niet aan bod. Holland Solar roept het kabinet op om in te zetten op een flexbonus die woningeigenaren met zonnepanelen moet helpen zoveel mogelijk van de stroom die ze opwekken zelf te gebruiken. Ook ziet Holland Solar kansen voor het kabinet om de huursector te ondersteunen bij de aanschaf van zonnepanelen.

Netbeheerders blij met crisiswet
De aanpak van netcongestie krijgt de hoogste prioriteit van het nieuwe kabinet. Er wordt ingezet op het beter benutten van beschikbare netcapaciteit onder andere via prikkels in de nettarieven, flexcontracten en energiehubs. Netbeheer Nederland is blij met het coalitieakkoord en ziet de voorgestelde Crisiswet Netcongestie als een noodzakelijke stap om de uitbouw en verzwaring van de energie-infrastructuur te versnellen.

‘Het akkoord is een uitgestoken hand naar maatschappelijke organisaties. Netbeheer Nederland pakt deze graag aan’, zegt Jinny Moe Soe Let, directeur Beleid en Communicatie van Netbeheer Nederland. ‘Het energiesysteem is de basis voor wonen, werken en weerbaarheid en wij zien ernaar uit om samen met de nieuwe bewindspersoon en onze maatschappelijke partners zo snel mogelijk tot doorbraken te komen.’ Wel mist de organisatie middelen voor de grootschalige uitrol van warmtenetten. ‘Wat ik mis zijn de middelen voor de grootschalige uitrol van warmtenetten’, aldus Moe Soe Let. De coalitie stelt 20 miljard euro beschikbaar voor de aanpak van het stikstofprobleem. ‘Ook dat is heel positief. Een doorbraak op het stikstofdossier is nodig om de aanleg van onze energie-infrastructuur niet verder te vertragen.’

Warmtepompsector blij met hybride normering
De Vereniging voor Duurzame Warmte verwelkomt de heldere beleidsrichting over hybride warmtepompen. Het kabinet stelt expliciet dat op plekken waar een warmtenet niet de meest geschikte oplossing is, de uitrol van hybride warmtepompen vanaf 2029 wordt gestimuleerd en genormeerd. ‘Met deze passage geeft het kabinet een belangrijk en concreet signaal aan huishoudens, marktpartijen en decentrale overheden over de rol van de hybride warmtepomp binnen de warmtetransitie’, zegt Peter Cool, voorzitter van de vereniging.

Ook de Vereniging Warmtepompen ziet de actieve stimulans van de warmtepomp in het coalitieakkoord. De vereniging vindt de normering in een eerste reactie een goed voornemen van de minderheidscoalitie. Positief is in de ogen van de vereniging dat het akkoord prioriteit geeft aan de verduurzaming van woningen om de energierekening zo blijvend betaalbaar te maken. Bij een redelijk geïsoleerde woning is een hybride warmtepomp in de ogen van de branchevereniging een vrijwel altijd gunstige maatregel.

Techniek Nederland enthousiast
Techniek Nederland ziet de aandacht voor de energietransitie als een stevige pijler onder het coalitieakkoord. Voorzitter Mark Harbers gaat ervan uit dat het minderheidskabinet de gelegenheid krijgt om plannen voortvarend uit te voeren. ‘De coalitiepartijen steken een hand uit naar de oppositie, maar zeker ook naar het bedrijfsleven. Nederland heeft te lang stilgestaan. Hopelijk komen we hiermee weer op koers om de grote uitdagingen daadwerkelijk te gaan aanpakken’, aldus Harbers.

Het nieuwe kabinet wil vanaf 2029 in situaties waarin een warmtenet geen optie is bij vervanging van de cv-ketel verplichten om te kiezen voor een duurzaam alternatief, zoals een warmtepomp. ‘Dat is een verstandige manier om de Nederlandse woningen structureel duurzamer te maken’, zegt Harbers. ‘Deze normering van de warmtepomp zou er enkele jaren geleden ook komen, maar daar zette het vorige kabinet een streep doorheen. Het zou goed zijn als we de ingeslagen weg nu wél blijven volgen.’

Energieopslag fundamenteel
Energy Storage NL is positief dat het behalen van de klimaatdoelen opnieuw een centrale plek krijgt in het regeerakkoord. Tegelijkertijd benadrukt de brancheorganisatie dat daarvoor een toekomstbestendig energiesysteem noodzakelijk is, dat alleen mogelijk is wanneer energieopslag daarin een fundamentele rol krijgt. ‘Het is goed dat het nieuwe kabinet de urgentie van de klimaatopgave onderkent’, zegt Maarten van den Heuvel, voorzitter van Energy Storage NL. ‘Maar als we de klimaatdoelen echt willen halen, moeten we nu doorpakken. Energieopslag is geen bijzaak meer, maar een onmisbare bouwsteen voor een duurzaam, betaalbaar en onafhankelijk energiesysteem.’

Energy Storage NL ziet in het regeerakkoord duidelijke aanknopingspunten voor verdere samenwerking met het nieuwe kabinet. Positief is dat netcongestie de hoogste urgentie krijgt. Volgens de energieopslagsector dwingt de huidige netproblematiek tot een herbezinning op de inrichting van het energiesysteem. ‘Alleen inzetten op netverzwaring is simpelweg onvoldoende. We moeten gelijktijdig investeren in de uitbreiding van het elektriciteitsnet én in energieopslag. Opslag verbindt opwek en verbruik en kan daarmee de druk op het net aanzienlijk verlichten’, aldus Van den Heuvel. De branche onderschrijft de kabinetsplannen om te werken met slimme prikkels in nettarieven en het verder optimaliseren van flexcontracten. Deze maatregelen zijn volgens Energy Storage NL essentieel voor de verdere uitrol van energieopslag. De ambitie van het nieuwe kabinet om een capaciteitsmechanisme te ontwikkelen wordt positief ontvangen. Daarbij plaatst Energy Storage NL wel een belangrijke kanttekening. ‘Een capaciteitsmechanisme moet ook sturen op CO2-vrije oplossingen. Alleen dan stimuleert het daadwerkelijk duurzame flexibiliteit en wordt voorkomen dat we te lang vastzitten aan fossiele back-up’, stelt Van den Heuvel.

Vereniging Eigen Huis
Vereniging Eigen Huis is hoopvol dat het hoofdlijnenakkoord van D66, CDA en VVD woningbezitters meer stabiliteit en perspectief gaat geven. De vereniging is blij dat de minderheidscoalitie vasthoudt aan de hoge bouwambitie. De doelstelling dat twee derde hiervan betaalbaar moet zijn bestond al, nieuw is dat minstens 25 procent hiervan betaalbare koopwoningen moeten zijn. ‘Het regeerakkoord zet een hoopvolle stap richting meer stabiliteit voor huiseigenaren. Maar het kabinet heeft nog veel werk te doen om met deze plannen echt zekerheid aan mensen te bieden’, zegt algemeen directeur Cindy Kremer. De vereniging vindt het positief dat het nieuwe kabinet inzet op het verduurzamen van woningen. Dat leidt namelijk tot een lagere energierekening en meer comfort. De vereniging mist wel een visie op hoe woningbezitters praktisch en financieel in staat worden gesteld hun woning te verduurzamen. Goed nieuws is bijvoorbeeld dat er een Nationaal Isolatie Offensief komt om woningen te isoleren, maar er ontbreken dan weer concrete oplossingen om spouwmuurisolatie gemakkelijker te maken. Ook mist de vereniging plannen om zonnepanelen lonend te houden na afschaffing van de salderingsregeling. Daarnaast heeft de vereniging veel vragen over het voornemen om een hybride warmtepomp verplicht te stellen in wijken waarvan duidelijk is dat daar geen warmtenet komt.

Energie-Nederland: capaciteitsmarkt belangrijk
Energie-Nederland ziet dat het coalitieakkoord belangrijke stappen zet op het gebied van netcongestie, wind op zee, verduurzaming en leveringszekerheid. De branchevereniging is zeer te spreken over het instellen van een capaciteitsmarkt. ‘Dit is namelijk de beste waarborg voor leveringszekerheid van elektriciteit, die anders deze periode in de knel kan komen’, aldus Energie-Nederland. Het is positief dat de noodzaak van forse netwerkuitbreidingen duidelijk wordt erkend, omdat dit de meest structurele en kostenefficiënte oplossing is voor het capaciteitsvraagstuk. Tegelijk is het essentieel dat tijdens de uitbreidingsperiode congestiemanagement optimaal wordt ingezet. De bestaande producten en marktmechanismen zijn beschikbaar en worden door marktpartijen gesteund. Energie-Nederland juicht het toe dat er werk gemaakt blijft worden van een publiek Energiefonds. Aanvullend aan prioriteit geven aan de verduurzaming van woningen en extra aandacht voor energiearmoede, zorgt dit publieke Energiefonds ervoor dat gedurende de energietransitie iedereen in staat zal blijven zijn energierekening te betalen.