Europees innovatieproject biedt gratis tools voor energiegemeenschappen

Hernieuwbare-energiegemeenschappen zijn collectieven die zich verenigen om 100 procent duurzame energie op te wekken en te delen, meestal via gedeelde zonnepaneelinstallaties.

Complexe procedures
Veel initiatieven botsen echter op drempels, zoals complexe juridische procedures, technische uitdagingen, hoge kosten en een gebrek aan betrouwbare tools voor implementatie en werking. Het Horizon Europe-project Innovative Transactive Renewable Energy Communities (INNO-TREC) wil deze obstakels wegnemen door innovatieve gemeenschapsmodellen te valideren en nieuwe mechanismen te introduceren voor energietransacties en waardering.

Volledige levenscyclus
INNO-TREC ontwikkelt een nieuwe generatie gratis, gebruiksvriendelijke webgebaseerde digitale tools die de volledige levenscyclus van hernieuwbare-energiegemeenschappen ondersteunen. Van oprichting en systeemontwerp tot dagelijks beheer, monitoring en prestatieoptimalisatie.

‘Door intuïtieve, toegankelijke tools te creëren, leggen we de basis voor efficiëntere, inclusievere en duurzamere energiegemeenschappen die rechtstreeks bijdragen aan Europa’s doelstellingen rond koolstofneutraliteit’, duidt João Catalão, projectmanager en professor aan de Faculteit Ingenieurswetenschappen van de Universiteit van Porto, die INNO-TREC coördineert.

Sleutelrol
Het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek (VITO), partner in onderzoeksorganisatie EnergyVille, speelt een sleutelrol in het innovatieproject. Het ontwikkelt modellen en methodologieën voor flexibiliteitsmarkten, zodat energiegemeenschappen hun flexibiliteit kunnen waarderen en verhandelen, terwijl lokale acties afgestemd worden op bredere netbehoeften en marktsignalen.

VITO leidt ook het werk rond regelgeving en marktintegratie, en vertaalt projectinzichten naar praktische aanbevelingen voor beleidsmakers, regulatoren en marktspelers in heel Europa. Daarnaast ondersteunt het instituut de Belgische demonstratie met de burgergedreven energiecoöperatie KLIMAAN.

Energiecreditsplatform
De demonstratie vindt plaats in Mechelen, waar KLIMAAN zonnepanelen installeerde op 197 sociale huurwoningen. Vandaag de dag wordt slechts 20 procent van de opgewekte zonne-energie lokaal achter de meter verbruikt. Een groot deel van de stroom wordt dus op het net geïnjecteerd.

In het project wordt getest hoe sociale huurders meer voordeel kunnen halen uit lokaal geproduceerde zonne-energie, en hoe het delen van zonne-energie binnen de gemeenschap geoptimaliseerd kan worden via een energiecreditsplatform. 3 businessmodellen worden onderzocht, samen met geïntegreerde mobiliteit. Daarbij worden een publieke laadpaal en een gedeelde elektrische auto gekoppeld aan de lokaal opgewekte zonne-energie.

Internationaal project
Het project wordt gecoördineerd door de Universiteit van Porto in Portugal en brengt 20 academische en industriële partners uit 10 landen samen. INNO-TREC wordt uitgetest in 6 landen: Griekenland, België, Ierland, het Verenigd Koninkrijk, Italië en Portugal.

Het project loopt tot juni 2029.