TenneT en Siemens bouwen 3 inertie-installaties voor stabiliseren stroomnet

Steeds meer elektriciteit komt van zon en wind, maar windmolens en zonnepanelen leveren geen inertie terwijl dat juist nodig is om het elektriciteitsnet stabiel te houden. Inertie is de massatraagheid van grote draaiende turbines in bijvoorbeeld traditionele gas- en kolencentrales. Deze draaiende massa werkt als een schokdemper in het elektriciteitssysteem.

In balans brengen
Als er plotseling iets verandert, bijvoorbeeld als een centrale uitvalt of de vraag naar elektriciteit snel stijgt, helpt inertie om de netfrequentie rond de afgesproken 50 hertz – de maat voor de snelheid waarmee wisselstroom schommelt – te houden. Daardoor hebben TenneT en andere netbeheerders de tijd om het systeem weer in balans te brengen.

Inertie neemt af
Doordat steeds meer duurzame energie wordt gebruikt, draaien traditionele centrales minder vaak. Terwijl juist die centrales automatisch inertie leverden. Windmolens en zonnepanelen zijn via omvormers aangesloten op het stroomnet en draaien niet synchroon mee. Het gevolg is dat de hoeveelheid natuurlijke inertie in het elektriciteitsnet afneemt.

Het Europese elektriciteitsnet beschikt momenteel nog over voldoende inertie. Met het groeiende aandeel duurzame energie is het volgens TenneT wel belangrijk om nu al alternatieven te ontwikkelen.

Fysieke inertie
Samen met Siemens Energy realiseert TenneT 3 synchrone condensors op 3 locaties in Nederland: Borssele, Eemshaven en Amaliahaven. Deze installaties leveren inertie, reageren direct op storingen, versterken de lokale systeemstabiliteit en leveren blindvermogen voor spanningsregeling.

Blindvermogen is de energie die nodig is om de spanning op het elektriciteitsnet op het juiste niveau te houden. Daarmee vormen de synchrone condensors een stabiele basis voor het elektriciteitssysteem.

Synthetische inertie
Daarnaast werkt TenneT aan synthetische inertie. Hiermee kunnen windparken, zonneparken en batterijen direct helpen om de frequentie van het elektriciteitsnet stabiel te houden. Dit gebeurt met speciale omvormers die gridforming heten. In plaats van te wachten op een stabiel net, helpen deze omvormers zelf de netspanning en frequentie stabiel te houden, net zoals een traditionele centrale dat doet.

Synthetische inertie bootst de traagheid van traditionele centrales na. Zo kan het elektriciteitsnet schommelingen opvangen, ook als er minder fysieke draaiende massa beschikbaar is. Samen met de synchrone condensors zorgt dit ervoor dat het net veilig en betrouwbaar blijft.