Einde salderingsregeling: gaan zonnepanelen geld kosten en thuisbatterij een no-brainer?

Hoe zie jij de consumentenmarkt voor pv en batterijen?
‘De residentiële verkoop van zonnepanelen zit al even in een diepe crisis. Er zijn heel wat bedrijven over de kop gegaan. Degenen die nog wel bestaan, hebben zich op de thuisbatterij gestort als the next big thing. Vrijwel de hele markt is daarop voorgesorteerd in de afgelopen jaren, hoewel er feitelijk nog geen verdienmodel voor is.’

Mensen met zonnepanelen kunnen nog steeds salderen…
‘Exact. Er is dan ook nog geen sprake van een probleem dat je met een accu kunt oplossen. Ze werden de afgelopen jaren echter toch naar de markt gepusht door verschillende partijen met de boodschap: koop een thuisbatterij want je kunt er geld mee verdienen, met name door te handelen op de onbalansmarkt. Daar ging het fout, het eerlijke verhaal werd niet verteld. Hoe meer partijen deelnemen aan de onbalansmarkt, hoe meer die erodeert.’

Dat is al aan de hand?
‘Zeker. TenneT heeft ingegrepen in verband met regeltoestand 2, dankzij het PICASSO-project zijn bovendien de Europese aFRR-balanceringsmarkten geïntegreerd, waarmee de Nederlandse onbalansmarkt voor een deel grensoverschrijdend kan worden gecorrigeerd. Ook daardoor zijn de spreads tussen prijzen gelukkig verminderd. Lage batterijopbrengsten betekent lage systeemkosten en dat komt iedereen ten goede, behalve de batterijeigenaar uiteraard.

Los daarvan, zonnepanelen worden minder interessant voor consumenten…
‘Er doen heel veel wilde verhalen de ronde over de verdiensten van zonnepanelen, met name over terugleverkosten en negatieve energieprijzen. Zonnepanelen zouden je geld gaan kosten, zo melden vele media en zogenaamde experts. De mensen worden gek gemaakt met dat soort ongefundeerde boodschappen. Hiermee worden ook onnodig grote accu’s aangesmeerd door de telefonische boefjes. Ook wat dit betreft moet het juiste verhaal worden verteld.’

En dat luidt?
‘Kijk naar de tarieven die in 2027 gaan gelden voor vaste contracten, als salderen is afgeschaft. De terugleververgoedingen en terugleverkosten variëren afhankelijk van de leverancier, zijn bijvoorbeeld respectievelijk 6 en 5,7 eurocent, 6,1 en 4,7 eurocent en 6,3 en 3,7 eurocent per kilowattuur. Hiermee ontstaat een geheel ander beeld dan door velen wordt geschetst. Deze teruglevertarieven houden elkaar nagenoeg in evenwicht.’

Negatieve energieprijzen zijn geen groot probleem?
‘Nee. Die werden met name veroorzaakt door een overaanbod van zonnestroom. Een groot deel van de zonneparken is echter inmiddels stuurbaar gemaakt, zodat ze geen stroom injecteren als dat geld kost. Negatieve energieprijzen nemen daardoor af in diepte. En stel dat je als huishouden gedurende een jaar gemiddeld 3 eurocent per kilowattuur betaalt voor teruglevering, dan hebben we het over 3 tientjes per 1.000 kilowattuur.’

Maar je overschot aan zonnestroom wordt wel minder waard vanaf 2027…
‘Je speelt quitte of houdt er wellicht een beetje aan over. Mijn punt is echter: het is grote onzin dat zonnepanelen je geld gaan kosten na afschaffing van de salderingsregeling. Met die boodschap wordt ongegronde angst gezaaid. De vrees dat je straks een torenhoge rekening krijgt voor stroom die je teruglevert, is onterecht. Ook het idee dat je je zonnepanelen straks continu moet uitzetten slaat nergens op. Bovendien, saldering is feitelijk al deels afgeschaft door die terugleverkosten, omdat het enige verschil wordt dat de energiebelasting van zo’n 11 eurocent per kilowattuur over de stroom die je teruglevert in 2027 niet meer kan worden gesaldeerd met je afname.’

Investeren in zonnepanelen is en blijft interessant, ook zonder een thuisbatterij?
‘Het begint allemaal met pv en zoveel mogelijk van je eigen zonnestroom consumeren. Dat kan allereerst door zoveel mogelijk zonnepanelen op je dak te leggen, in alle mogelijke oriëntaties, zodat je alle seizoenen maximaal produceert en daar maximaal zelf gebruik van maakt, ook door die opwek tijdelijk op te slaan.’

Jij staat niet bekend als een promotor van de thuisbatterij…
‘Er één aanschaffen met het oog op energiehandel is als spelen in een casino. Als die een wezenlijk probleem oplost ligt het anders. Zo kan een batterij het zelfverbruik en de netonafhankelijkheid wezenlijk vergroten. In de meeste huishoudens wordt nog op gas gekookt en gestookt. Er staat geen elektrische auto voor de deur. Met 8 tot 10 zonnepanelen en een kleine batterij kunnen die van april tot en met september veelal zelfvoorzienend zijn in stroom. Maar er zijn meer legitieme redenen om een thuisbatterij aan te schaffen.’

Als noodstroomvoorziening?
‘De meeste stroomstoringen in Nederland worden veroorzaakt door schade aan transformatoren of kabels. Er rijdt dan binnen korte tijd een busje de straat in en het probleem is doorgaans heel snel opgelost, voordat je bier warm is geworden. Bij langere netstoringen, bijvoorbeeld dagen, is er uiteraard sprake van veel grotere problemen, vriezers in supermarkten ontdooien, de riolering werkt niet meer en de waterdruk is weg … Dan heb je weinig aan een batterij als noodstroomvoorziening en is de temperatuur van je bier je minste zorg.’

Er ontstaat complete chaos...
‘Maar vind je een batterij als back-up van je energiehuishouding een prettig idee, dan moet je het vooral doen. Nog zo’n probleem dat sommige huishoudens met een batterij kunnen tackelen is het voorkomen of verkleinen van een zwaardere aansluiting doordat piekverbruik kan worden afgevlakt en meer eigen opgewekte stroom direct beschikbaar is op de momenten dat dat nodig is. Daarnaast wordt in 2028 ETS-BRT van kracht, een uitbreiding van het bestaande EU Emissions Trading System (ETS) die CO₂-uitstoot voor brandstof van onder meer gebouwen en wegtransport gaat beprijzen via verhandelbare emissierechten. Datzelfde jaar zullen waarschijnlijk ook tijdgebonden transporttarieven worden ingevoerd door netbeheerders. Eigen opwek van zonnepanelen en batterijen kunnen achter de meter waarde toevoegen, exact met het oog op deze ontwikkelingen.’

Hoe zie jij de nabije toekomst voor de pv- en opslagsector?
‘De markt is aan het kantelen. Ik heb het drukker dan ooit tevoren, word door heel veel consumenten, bedrijven en andere organisaties ingehuurd voor advies. Dat heeft uiteraard alles te maken met de energiecrisis van dit moment. Wie zonnepanelen en opslag heeft, en al heeft geïnvesteerd in elektrificering, voelt dit veel minder in de portemonnee dan de rest. Daarmee worden mensen weer wakker geschud. Het gaat een enorme boost aan de markt geven. En daarnaast is het goed om te zien dat de batterijverkoop steeds meer op basis van het juiste verhaal plaatsvindt. Ik ben dus positief over de toekomst.’