Energiecoöperatie installeert in 6 dorpen 90 thuisbatterijen om stroomnet te ontlasten

De energiecoöperatie koppelt de batterijen via een zelfontwikkeld energiemanagementsysteem (ems) aan data van netbeheerder Enexis. Zo kunnen de thuisbatterijen netvriendelijk laden en reageren op piekmomenten. De batterijen slaan straks elektriciteit op van het eigen zonneveld van de dorpen en gebruiken deze op financieel en energetisch gunstige momenten.

Succesvolle pilotfase
De eerste installaties van de lokale energiegemeenschap draaien al ruim een jaar. De pilotfase met bijna 50 installaties heeft volgens Zonnedorpen aangetoond dat slim gebruik van thuisbatterijen werkt. Het ems stuurt autonoom op lokaal weer, opwek en verbruik in de woning. Alle data blijven binnen de woning, waardoor bewoners volledige zeggenschap over hun installatie en eigen data behouden.

‘Met de opschaling willen wij toewerken naar een lokale energiegemeenschap waarin energie tijdelijk wordt opgeslagen wanneer er een overschot is en beschikbaar gemaakt wordt wanneer er tekorten dreigen’, licht Willem Schaap, voorzitter van Zonnedorpen, toe. ‘Zo wordt ook het elektriciteitsnet ontlast. Op termijn zien wij een gelaagd systeem voor ons met thuisbatterijen, buurt- en dorpsbatterijen en opslag bij transformatorstations. Ook werken wij momenteel aan plannen voor grotere batterijen voor boeren, bedrijventerreinen en andere grootverbruikers bij ons in de buurt.’

Direct inzichtelijk
Bewoners zien via het systeem direct wat het prijsverschil is tussen de stroom die zij uit hun batterij halen en de marktprijs. Zo weten zij exact hoeveel zij op dat moment besparen.

‘Dit is het moment waarop we de stap maken van testen naar opschalen’, vervolgt Schaap. ‘We hebben laten zien dat deze aanpak technisch werkt en weten dat we per batterij de piek in de wijktransformator substantieel verlagen. Het lokale draagvlak is door deze prikkel groot en wij zijn blij dat er nu meer huishoudens mee kunnen doen. Zeker door wat er nu in de wereld gebeurt en door onze lokale geschiedenis van de gaswinning is zeggenschap over energie hier extra belangrijk. Wij willen iedere bewoner helpen om van het aardgas af te komen. Niet top-down, maar vanuit bewoners en lokale gemeenschappen. Zo is en blijft energie echt van ons allemaal.’ ·

Voorbeeld lokaal ondernemerschap
Energie Samen, de landelijke koepel van energiecoöperaties, ziet Zonnedorpen als een voorbeeld van lokaal ondernemerschap. ‘Het is belangrijk dat mensen weer de regie nemen over hun energie en actief bijdragen aan het lokaal balanceren van vraag en aanbod, ook met behulp van opslag’, vertelt Energie Samen-voorzitter Siward Zomer. ‘Zo hoeft er minder stroom van de buitenlandse of commerciële markt gekocht te worden, om de tekorten aan te vullen. En door vraag en aanbod goed in balans te houden kan er steeds meer opwek direct gebruikt worden, wat het stroomnet ook weer ontlast. Zonnedorpen wil aardgasvrij wonen zo snel mogelijk realiteit maken en laat zien dat zij de lokale gemeenschap ook meekrijgt bij het lokaal slimmer benutten van het stroomnet.’ 

Collectieve inkoop en afstemming maakt deze oplossing volgens Zomer vele malen efficiënter dan individuele thuisbatterijen. ‘Dit voorbeeld kan op veel grotere schaal worden toegepast, maar dan moeten onze overheid en de netbeheerders deze collectieve inzet en flexibiliteit wel gaan waarderen én investeren in de opschaling van een collectieve aanpak van lokale opslag’, duidt hij. ‘Op dit moment ontbreekt nog een samenhangend beleidskader dat dit soort collectieve systemen structureel ondersteunt en zijn ze voor hun opschaling afhankelijk van bij elkaar gesprokkelde innovatiesubsidies.’