Veiligheid energieopslagsystemen voldoende gewaarborgd? ‘Noodplan is geen bijzaak’

Ook voor KAM Kracht is de aandacht van zonnepanelen verschoven naar opslag…
‘Iedereen weet van de enorme terugval van de vraag naar zonnepanelen de afgelopen jaren, met name in het residentiële segment. Dat maakt dat ook wij ons meer op batterijen zijn gaan richten; we spelen in op de actuele marktontwikkelingen.’

Op welke wijze?
‘We bieden onder meer advies en begeleiding bij het opzetten en verbeteren van kwaliteits‑ en veiligheidsmanagementsystemen, doen risicoanalyses aangaande de veiligheid van werkomgevingen en geven trainingen omtrent veilig werken. Zo hebben we een Risico‑Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) voor energieopslagsystemen (EOS) gemaakt.’

Wat is dat?
‘Een instrument waarbij je alle arbeids‑ en veiligheidsrisico’s in je bedrijf systematisch inventariseert, beoordeelt en een plan van aanpak voor verbetering opstelt. Met onze EOS-RI&E kun je alle ontwerp‑ en gebruiksrisico’s in kaart brengen en die toetsen aan normen in de PGS 37‑1 en NEN4288 om de nodige maatregelen te implementeren, ook wat betreft het maken van noodplannen.’

Wat omvat zo’n noodplan?
‘Het beschrijft hoe bij incidenten zoals brand, explosie of lekkage veilig kan worden gehandeld; dit omvat bijvoorbeeld alarmprocedures, evacuatie- en vluchtroutes, toegang bij calamiteiten en instructies voor brandbestrijding en schadebeperking. Ook worden de diverse rollen, verantwoordelijkheden en communicatie met hulpdiensten vastgelegd. Jammer genoeg heeft dit in de praktijk niet altijd prioriteit.’

Er is te weinig aandacht voor bij installateurs?
‘Het wordt soms niet gemaakt of er wordt geen prioriteit aan gegeven; iets wat je er even bij doet, vaak achteraf. Wij zeggen echter dat het cruciaal is om dit vanaf het eerste ontwerp mee te nemen, uiteraard rekening houdend met de capaciteit van systemen en het type batterij, maar ook met de omgeving bijvoorbeeld. Een batterij die in een weiland staat is vanuit risico‑oogpunt iets heel anders dan die in een woon- of bedrijfslocatie.’

Is een noodplan verplicht?
‘Het wordt voor EOS-projecten uitgebreid beschreven in de PGS 37-1, de richtlijn voor de veilige toepassing van energieopslagsystemen. Dit in combinatie met de NEN4288, een Nederlandse norm die eisen stelt aan de veilige plaatsing en integratie van batterij-energieopslagsystemen (EOS) in de gebouwde omgeving die tevens een noodplan omvat. De PGS37-1 heeft nog geen wettelijke status, maar dat gaat veranderen. Batterijen worden gezien als een milieubelastende activiteit en binnen afzienbare tijd opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).’

Probleem opgelost?
‘Een EOS is inherent veilig, bevat onder andere een battery management system (bms) dat spanning, stroom en temperatuur bewaakt en heeft thermische beveiliging en sensoren om oververhitting te voorkomen. Denk bijvoorbeeld ook aan fysieke compartimentering van batterijmodules en noodstroomonderbrekers. Maar gaat er iets mis dan kunnen de gevolgen ernstig zijn; grote schade aan gebouwen, de omgeving, bedrijfsactiviteiten en mensen. Maar er zijn meer redenen om een noodplan niet als onnodig of bijzaak te zien.’

Zoals?
‘Bij batterijprojecten worden een noodplan en goede afstemming met gemeente, hulpdiensten en verzekeraar steeds belangrijker. De PGS 37-1 stelt voor EOS’en eisen aan bereikbaarheid, calamiteitenaanpak en de vastlegging daarvan in het noodplan. Daarnaast kunnen verzekeraars aanvullende voorwaarden stellen en kan de gemeente dit meenemen in een vergunningprocedure. Als je dit niet tijdig in het ontwerp opneemt, kan dat later alsnog leiden tot aanpassingen aan opstelling, locatie of bereikbaarheid voor hulpdiensten.’

Dat kan grote financiële consequenties hebben…
‘De relatie met de klant zal er ook niet beter op worden. Bovendien: gaat er iets goed mis, heb je geen noodplan en is de schade groot, dan zal de installateur al snel verantwoordelijk worden gesteld.’