Kabinet trekt honderden miljoenen uit voor verduurzaming, subsidie voor tweedehands elektrische auto

De maatregelen zijn een reactie op de oorlog in het Midden-Oosten en de gestegen olie- en gasprijzen. Minister Eelco Heinen van Financiën en minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei hebben de maatregelen gezamenlijk bekendgemaakt.

Bijna 1 miljard euro
Het totale pakket omvat 627 miljoen euro aan uitgaven en 300 miljoen euro aan lastenverlichting in 2026. Het kabinet wil daarmee niet alleen de directe gevolgen van de prijsstijgingen dempen, maar ook de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen structureel verminderen. ‘Maatregelen die aangrijpen op de weerbaarheid hebben in elk scenario meerwaarde’, schrijft het kabinet.

Warmtefonds
Het Nationaal Warmtefonds krijgt in 2026 een extra injectie van 180 miljoen euro. Via het fonds kunnen alle woningeigenaren een lening afsluiten voor verduurzaming, waarbij huishoudens met een verzamelinkomen tot 60.000 euro geen rente betalen. Het aantal aanvragen is in de afgelopen maand met meer dan 70 procent gestegen, wat volgens het kabinet de aanvullende financiering noodzakelijk maakt.

Afgelopen maand werd al duidelijk dat het Warmtefonds een recordaantal aanvragen verwerkt door de oorlog in Iran. Eerder meldde minister Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening al niet te kunnen garanderen dat het Warmtefonds na 2026 nog opengaat.

Sloopsubsidie
Voor de mobiliteitssector is de terugkeer van een aanschafsubsidie voor elektrische auto’s een positieve opsteker. Het kabinet versnelt de openstelling van een inruilregeling voor oude fossiele brandstofauto’s naar het vierde kwartaal van 2026. De regeling stond oorspronkelijk gepland voor 2027, maar door een kasschuif van middelen uit 2029 kan de subsidie nu al dit jaar opengaan.

Huishoudens met lagere en middeninkomens kunnen hun oude benzine- of dieselauto met emissieklasse 1 tot en met 4 laten slopen en vervolgens met subsidie een tweedehands elektrische auto aanschaffen. Voor 2026 is 2 miljoen euro beschikbaar, oplopend naar 30 miljoen euro in 2027 en 20 miljoen euro in 2028. Totaal trekt het kabinet 52 miljoen euro uit voor de regeling. De dekking komt uit het Klimaat- en energiefonds.

Terugkeer subsidie
De terugkeer van een aanschafsubsidie is opvallend omdat het vorige kabinet in 2025 juist alle subsidies voor elektrisch rijden had stopgezet. Brancheorganisatie BOVAG pleit al langer voor terugkeer van een aanschafsubsidie, omdat 80 procent van de huishoudens geen nieuwe maar een gebruikte auto koopt. Milieuorganisatie Natuur & Milieu drong eerder al aan op een sociale sloopsubsidie om mobiliteit te verduurzamen zonder dat het voordeel vooral bij hogere inkomens belandt. Het kabinet volgt die lijn nu door de regeling expliciet te beperken tot huishoudens met lagere en middeninkomens.

Energiefixers
Voor Energiefixers trekt het kabinet in zowel 2026 als 2027 telkens 40 miljoen euro uit. Deze professionals gaan bij huishoudens langs om kleine en middelgrote energiebesparende maatregelen te treffen, zoals folie achter radiatoren, tochtstrippen en het waterzijdig inregelen van cv-installaties. TNO berekende eerder dat een bezoek van Energiefixers leidt tot gemiddeld 12 procent energiebesparing per woning. Met de nieuwe middelen kunnen gemeenten tussen de 300.000 en 350.000 huishoudens helpen om de energierekening omlaag te brengen.

Subsidie VvE’s
De Subsidieregeling verduurzaming verenigingen van eigenaars (SVVE) krijgt er in 2027 25 miljoen euro bij. VvE’s kunnen deze subsidie aanvragen voor woningisolatie en voor de aanschaf en installatie van duurzame warmtebronnen zoals een warmtepomp of zonneboiler.

Daarnaast komt er voor het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid tussen 2026 en 2028 jaarlijks 5 miljoen euro beschikbaar. Daarmee worden zo’n 16.500 huishoudens in energiearmoede met een koopwoning ondersteund bij de financiering van verduurzaming.

EIA omhoog
Voor ondernemers gaat het aftrekpercentage van de Energie-investeringsaftrek (EIA) per 1 januari 2027 omhoog van 40 naar 45,5 procent. Bedrijven kunnen daarmee een groter deel van hun investeringen in energiebesparende maatregelen of duurzame energie aftrekken van de fiscale winst.

De ruimte hiervoor komt uit de budgetreserve van de regeling, waardoor geen aanvullende dekking nodig is. Het kabinet verhoogde eerder ook al het fiscaal voordeel voor ondernemers die investeren in batterijen en zonnepanelen via de EIA.

Mkb
Het midden- en kleinbedrijf krijgt extra ondersteuning bij het nemen van energiebesparende maatregelen. In totaal wordt 31 miljoen euro versneld overgeheveld uit het Klimaatfonds, verdeeld over duurzaamheidsleningen via Qredits en een ontzorgingsprogramma. Deze middelen waren gekoppeld aan de aanscherping van de energiebesparingsplicht, waarvoor het kabinet ook een Energiebesparingsfonds voorbereidt. Daarnaast wordt vanaf 1 juli 2026 het borgstellingsdeel van de BMKB tijdelijk verhoogd van 50 naar 75 procent en wordt de Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) met 5 jaar verlengd.

Crisisplan olie
Tegelijk met deze verduurzamingsmaatregelen schaalt het kabinet op naar fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie. Nederland bereidt zich daarmee voor op ernstigere verstoringen in de aanvoer van olieproducten en levert ongeveer 5,4 miljoen vaten olie uit de strategische voorraad. ‘De situatie in het Midden-Oosten laat zien dat het cruciaal is om in de toekomst weerbaarder te zijn’, schrijft het kabinet. ‘Dat betekent dat we minder afhankelijk moeten worden van fossiele energie, waardoor we structureel minder blootgesteld zijn aan aanbodschokken van energie.’

Voor de dekking van het pakket schaft het kabinet de startersaftrek per 1 januari 2027 af en wordt de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) versoberd. Ook wordt de accijns op alcoholhoudende dranken vanaf 2027 jaarlijks geïndexeerd.