Energie Samen vraagt structurele rol energiegemeenschappen bij oplossen netcongestie

De koepelorganisatie van energiecoöperaties heeft een position paper gepubliceerd waarin zij pleit voor een structurele inbedding van energiegemeenschappen in de regionale congestieaanpak.

Flexibiliteit bundelen
Nederland telt 702 energiecoöperaties, actief in bijna 89 procent van de gemeenten, met circa 139.000 leden of deelnemers. Energie Samen wijst erop dat dit geen pilot-ecosysteem is, maar een bestaande maatschappelijke infrastructuur die direct kan worden gekoppeld aan de congestie-opgave.

Door energiegemeenschappen een rol te geven in congestiemanagement wordt volgens Energie Samen bestaande netcapaciteit beter benut. De organisatie noemt 4 concrete voordelen van een structurele inbedding. Ten eerste maakt het mogelijk om flexibiliteit te bundelen tot 1 aanspreekpunt richting de netbeheerder, in plaats van honderden individuele contracten. Ten tweede verlaagt het transactiekosten en verhoogt het de uitvoerbaarheid van congestiemanagement. Ten derde zorgt het ervoor dat flexibiliteit betrouwbaar en voorspelbaar beschikbaar komt voor het net. Ten vierde legt het de prikkel voor gedragsaanpassing op het juiste niveau: collectief en lokaal georganiseerd.

Oproep aan kabinet
Energie Samen vraagt het kabinet om de bestaande beleidslijn over energiegemeenschappen concreet door te vertalen naar de congestieaanpak. De organisatie wil dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) via het prioriteringskader heldere meet- en verificatiestandaarden vaststelt, zodat energiegemeenschappen als congestieverzachter kunnen optreden zonder telkens opnieuw maatwerk te leveren. Daarnaast vraagt Energie Samen om contractvormen en financiële prikkels die werken op wijkniveau, zodat investeringen in sturing, opslag en organisatie daadwerkelijk van de grond komen.

Oproep aan netbeheerders
Aan netbeheerders vraagt Energie Samen om energiegemeenschappen structureel bij de regionale congestieaanpak te betrekken, niet als klankbordpartij maar als uitvoeringspartner. De koepelorganisatie wil dat netbeheerders collectieve flexibiliteitscontracten sluiten met energiegemeenschappen als gebiedsaanspreekpunt, in plaats van honderden individuele afspraken met huishoudens en kleine bedrijven. Energie Samen stapte vorig jaar meerdere keren naar de ACM omdat netbeheerders volgens de organisatie te snel transportcapaciteit weigerden.

Komende jaren bepalend
De komende 2 tot 3 jaar moet volgens Energie Samen niet alleen worden geïnvesteerd in netuitbreiding, maar juist in het organiseren van benutting. Dat vraagt om heldere rollen, passende contractvormen en samenwerking tussen energiegemeenschappen, netbeheerders en marktpartijen. Voor energiegemeenschappen betekent dit dat zij niet langer uitsluitend als initiatief of samenwerkingsvorm worden gezien, maar als volwaardige systeempartner in de uitvoering van flexibiliteit.

De organisatie waarschuwt dat zonder deze stap flexibiliteit versnipperd blijft, benuttingsruimte onbenut blijft en het systeem structureel vastloopt in precies de jaren waarin betere benutting het verschil moet maken.