Liander: 7.300 consumenten en mkb’ers op wachtlijst voor stroomaansluiting

Dat meldt Liander, de netbeheerder in Noord-Holland, Flevoland, Gelderland, Friesland en een deel van Zuid-Holland. In totaal verzorgt het bedrijf de energie-infrastructuur voor 3,5 miljoen huishoudens en bedrijven. De problemen spelen bij mensen die willen verbouwen, een warmtepomp willen plaatsen of een laadpaal willen aansluiten en daarvoor een zwaardere of nieuwe stroomaansluiting nodig hebben.

Netcongestie oorzaak
De kern van het probleem is netcongestie, het verschijnsel waarbij het elektriciteitsnet in een bepaalde wijk of straat niet genoeg ruimte heeft om alle aanvragen voor extra stroom tegelijk te verwerken. Dat heeft alles te maken met de snel groeiende stroomvraag: huizen worden elektrisch verwarmd, auto’s worden thuis opgeladen en gaskookplaten worden vervangen door elektrische varianten. Vooral tussen 16.00 en 21.00 uur is het stroomnet zwaar belast. Voordat nieuwe aansluitingen mogelijk zijn, moet het stroomnet in die buurt eerst worden uitgebreid, en dat kost tijd.

‘We realiseren ons dat wachten op een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting grote impact heeft op het dagelijkse leven van mensen’, licht Sarike van Wette, chief operations officer Customers bij Liander, toe. ‘Helaas kunnen we op dit moment niet overal alles meteen realiseren. Daarom vinden we het belangrijk om zo eerlijk en duidelijk mogelijk te zijn over wat wel en niet kan.’

Grote lokale verschillen
Hoe lang iemand moet wachten, hangt sterk af van de locatie. In sommige gevallen kan Liander binnen enkele weken of maanden helpen, namelijk wanneer een monteur met een relatief eenvoudige aanpassing in de meterkast al een zwaardere aansluiting kan realiseren. Maar als het hele elektriciteitsnet in een wijk moet worden uitgebreid, duurt het aanzienlijk langer.

‘Waarom kan het bij de één wel en bij de ander niet? Dat is een vraag die we steeds vaker krijgen’, duidt Van Wette. ‘De ruimte op het net verschilt per wijk en zelfs per straat. Vanuit die situatie moeten wij werken om het net veilig en betrouwbaar te houden. Hoe frustrerend dat ook kan zijn voor iemand die lang moet wachten.’

Stroomnetchecker
Liander biedt een stroomnetchecker aan waarmee bewoners en bedrijven per adres kunnen zien wat de wachttijden op het stroomnet in hun regio zijn. Zo kunnen mensen hun plannen tijdig aanpassen.

Liander benadrukt dat een zwaardere aansluiting in veel gevallen helemaal niet nodig is. Een standaardaansluiting waarbij 1 fase wordt gebruikt met een maximale stroomsterkte van 35 ampère biedt in de praktijk al ruimte voor standaard elektrische huishoudelijke apparaten, elektrisch koken met een 1-fase-kookplaat, circa 12 zonnepanelen en een kleine warmtepomp.

Onnodig wachten voorkomen
‘We zien dat mensen standaard een zwaardere aansluiting aanvragen bij de aanschaf van een nieuwe keuken of warmtepomp, terwijl er met de huidige aansluiting best veel mogelijk is’, aldus Van Wette. ‘Dat kan niet alleen onnodig wachten voorkomen, maar ook kosten besparen.’

De netbeheerder adviseert goed overleg met een installateur voordat een aanvraag voor verzwaring wordt ingediend. Iedereen kan ook zelf bijdragen aan ontlasting van het stroomnet door energie te verschuiven naar daluren: de wasmachine of vaatwasser overdag draaien als de zon schijnt, of de elektrische auto ‘s nachts opladen in plaats van in de avondspits. Steeds meer energieleveranciers bieden oplossingen die dit automatisch regelen.

Nieuwe voorrangsregels
Vanaf 1 juli 2026 gelden nieuwe regels van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) voor de verdeling van de schaarse netcapaciteit. Voorzieningen die het zwaarst wegen voor de samenleving, zoals zorg, veiligheid en onderwijs, krijgen als eerste toegang. Huishoudens vallen in de derde categorie en kunnen daardoor langer moeten wachten als er in hun gebied ook aanvragen liggen uit hogere prioriteitscategorieën. Ondernemers met een kleinverbruikersaansluiting zijn in de nieuwe regels helemaal niet geprioriteerd en kunnen zelfs langer moeten wachten dan huishoudens.

De nieuwe voorrangsregels zorgen voor een eerlijkere verdeling van de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet, maar lossen het capaciteitstekort zelf niet op.