Woningeigenaren met zonnepanelen positief over nieuw nettarief

De belangenvereniging hield via haar ledenpanel een onderzoek onder 1.931 woningbezitters met zonnepanelen.

Betalen naar gebruik
Vanaf vermoedelijk 1 januari 2029 veranderen de regels voor de netbeheerkosten op de stroomrekening. Nu betalen huishoudens daarvoor nog een vast bedrag per jaar, ongeacht wanneer of hoeveel zij verbruiken. Dat wordt vervangen door een tijdsafhankelijk nettarief met 4 prijsniveaus en 5 tijdsblokken: op piekmomenten zoals ochtenden en avonden wordt stroom duurder, in rustige uren goedkoper.

Eigen Huis onderzocht afgelopen september al hoe leden tegen de conceptopzet van dit nieuwe stelsel aankijken.

Positief
De uitkomsten zijn overwegend positief. Toch formuleert de vereniging meteen een reeks aandachtspunten. 72 procent van de respondenten wil dat alle huishoudens kunnen meedoen zonder dat dit leidt tot lagere woonkwaliteit of onbetaalbare energiekosten. 74 procent wil duidelijkheid over wanneer de duurste en goedkoopste momenten precies zijn, en wil snel weten hoe de tarieven per tijdvak eruitzien. 67 procent vindt dat mensen met een extreem hoog stroomverbruik door bijvoorbeeld medische apparatuur gecompenseerd moeten worden.

Verduurzamen in gevaar
Het nieuwe stelsel roept zorgen op over de voortgang van de energietransitie. 81 procent van de ondervraagde woningeigenaren vindt het belangrijk dat verduurzamen blijft lonen onder het nieuwe tariefstelsel. 21 procent geeft aan minder snel de woning te verduurzamen als het nieuwe stelsel ingaat.

46 procent vindt het oneerlijk dat huishoudens die al hebben verduurzaamd en daardoor meer stroom verbruiken, straks meer betalen. Mensen die nu al een niet-slimme warmtepomp of elektrische auto hebben, betalen straks meer, terwijl zij bij aanschaf dachten goed bezig te zijn, zo benadrukt Eigen Huis.

Basisverbruik
Een mogelijke oplossing die de belangenvereniging ziet is een zogeheten basisverbruik: een vaste, goedkopere schil van stroomverbruik die buiten het nieuwe nettariefstelsel valt. Dit basisverbruik zou ingevoerd moeten worden voor apparaten die lastig zijn aan te sturen, zoals verlichting en een koelkast. Veel respondenten vinden dat ook de warmtepomp onder dit basisverbruik moet vallen, omdat die eveneens moeilijk te sturen zou zijn.

Het nieuwe stelsel maakt het bovendien voordelig om eigen zonnestroom zelf te gebruiken, maar Eigen Huis wijst op eerder onderzoek dat aantoont dat dit voor veel eigenaren van zonnepanelen in de praktijk lastig is.

Gedrag aanpassen
54 procent van de respondenten verwacht het eigen gedrag aan te passen om kosten te besparen, met name door grote apparaten zoals de wasmachine buiten de piekuren te gebruiken. 23 procent twijfelt nog en 23 procent verwacht geen aanpassingen te doen.

Voor de aanschaf van slimme apparaten noemen woningeigenaren digitale veiligheid als belangrijkste overweging: 89 procent vindt dat een relevant criterium. 61 procent let op de aanschafprijs en eveneens 61 procent weegt de mogelijke besparingen tijdens gebruik mee ten opzichte van een niet-slimme variant. Woningeigenaren vinden ook de hoeveelheid stroomverbruik, duidelijkheid over wanneer het apparaat zelfstandig stroom gebruikt, en een ruim aanbod van betaalbare opties belangrijk.

Oproep aan politiek
Eigen Huis roept de politiek op om de energierekening begrijpelijk en betaalbaar te houden. De rekening is nu al moeilijk te doorgronden, zo benadrukt ze, en voor een grote groep onbetaalbaar; met het nieuwe stelsel wordt die complexiteit groter. De vereniging wil dat huiseigenaren inzicht krijgen in de invloed van verschillende apparaten op hun stroomrekening, met een duidelijke weergave op de energienota zelf.

Kwetsbare huishoudens die niet kunnen inspelen op het nieuwe stelsel verdienen compensatie in de ogen van Eigen Huis. Tot slot waarschuwt de organisatie dat de groep die nog moet verduurzamen mogelijk niet in staat is om in één keer slim te elektrificeren, waardoor zij minder snel zullen investeren in het verduurzamen van hun woning.