Minister Bonte: energiescans meest gericht wapen tegen armoede

Dat was de kern van een debat in de Vlaamse commissie voor Wonen, Toerisme, Energie en Klimaat. Aanleiding was een vraag om uitleg van Lien Van Dooren (cd&v) aan minister van Energie Bonte over de relatie tussen energiemaatregelen en het bestrijden van energiearmoede. Volgens de laatste cijfers kampt 16,4 procent van de Vlaamse gezinnen met een vorm van energiearmoede.

Energetische renovaties
De Vlaamse Regering bereikte eerder een akkoord over een pakket energiemaatregelen: 25 miljoen euro voor energetische renovaties van sociale woningen, 140 miljoen euro extra budget voor goedkope renovatieleningen, 18,9 miljoen euro voor investeringen in groene energie en 2,1 miljoen euro voor gratis energiescans voor mensen met een beperkt inkomen. Van Dooren vroeg hoe die maatregelen aansluiten bij het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding en of ze de meest kwetsbare gezinnen ook werkelijk bereiken.

Bonte verdedigde het pakket als een coherente aanpak: ‘De extra energetische renovaties van sociale woningen leiden voor heel wat gezinnen tot structureel verlaagde energiefacturen, meer comfort en een betere gezondheid.’ De middelen uit het Sociaal Klimaatfonds worden daarbij specifiek ingezet om via Mijn VerbouwLening aan de laagste inkomensgroep een hogere rentekorting te geven. ‘Zo’n voordelige renovatielening scheelt heel wat per maand’, licht Bonte toe.

Toch erkende de minister dat er reden is tot waakzaamheid: ‘Ik hoor verontrustende berichten over de materiaalprijzen, vooral de isolatiemateriaalprijzen. Ik hoor verontrustende berichten over de inflatie, de rentevoet en de leningen. We moeten dat goed monitoren.’ Als de situatie het vereist, wil Bonte de regering opnieuw benaderen met voorstellen voor meer en gerichter inzetbare middelen.

Meest gerichte maatregel
De uitbreiding van de energiescans beschouwt Bonte als de meest doeltreffende maatregel voor kwetsbare huishoudens. Een energiescan is een gratis huisbezoek waarbij een expert de woning doorlicht op energieverlies, de technische installaties controleert en concrete besparingstips geeft. ‘Met name worden de toeleidingskanalen naar de scan uitgebreid naar sociale actoren of actoren die dichter bij het doelpubliek staan’, duidt Bonte. Hij verwees daarbij naar de centra algemeen welzijnswerk (CAW’s), de woonmaatschappijen en de energieloketten.

De minister illustreerde het effect met een concreet voorbeeld: ‘Nog niet zo lang geleden heb ik in Oostende een energiescan bij een modaal gezin meegemaakt. Dat kon via een aantal tips toch 400 à 500 euro per jaar besparen, zonder ook maar enige benadeling van hun leefcomfort.’

Lokale besturen
Van Dooren reageerde instemmend maar vroeg aandacht voor een blinde vlek: ‘Ik heb de ervaring dat de expertise nog niet bij alle lokale besturen aanwezig is’, aldus het Vlaams Parlementslid. Ze pleitte voor extra informatieverstrekking aan gemeenten. Bonte beaamde dat en kondigde aan bij het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) te zullen nagaan of communicatie rechtstreeks via de openbare centra voor maatschappelijk welzijn (OCMW’s) en hun voorzitters of via de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) moet verlopen. Hij voegde eraan toe dat ook netbeheerder Fluvius zijn vennoten hoort te informeren.

cd&v-Vlaams Parlementslid Robrecht Bothuyne wees op een vraagstuk rond de financieringsstructuur van de energiescans, die via Fluvius worden gefinancierd aan uitvoerders tegen een tarief van 206 tot 283 euro per scan. Bothuyne stelde dat sommige uitvoerders ook middelen opvragen via de lokale diensteneconomie bij gemeenten, en vroeg of dat niet leidt tot dubbele financiering. ‘Ik geloof heel hard in de energiescans: het is bij de mensen thuis, het is heel concreet en het is dus een corebusiness voor het energiebeleid’, vertelde Bothuyne. Hij vroeg ook of de bekostiging vanuit het beleidsdomein Energie kostendekkend is en of daarop controle plaatsvindt. Bonte gaf aan op dit moment geen signalen te hebben ontvangen dat er een financieringsprobleem is, maar sloot verder overleg niet uit.

Over de energetische renovaties van sociale woningen benadrukte Bonte dat de koppeling naar lagere energiefacturen voor huurders rechtstreeks is: een lager verbruik leidt automatisch tot een lagere factuur. Afzonderlijke monitoring van dat effect per project is er niet. Van Dooren gaf aan de resultaten van de maatregelen te blijven volgen en kondigde aan er in de toekomst opnieuw vragen over te stellen.