Nederland snelste Europese groeier, maar doel hernieuwbare energie nog ver weg

Uit nieuwe statistieken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat Nederland vorig jaar in totaal 401 petajoule aan hernieuwbare energie verbruikte, dat is 11 procent meer dan een jaar eerder. Ter vergelijking: 1 petajoule staat gelijk aan de energie die nodig is om ongeveer 26.000 woningen te verwarmen. Het totale energieverbruik daalde juist, naar 1.767 petajoule.

5,3 procent zonne-energie
De toename van hernieuwbare energie is voor een belangrijk deel te danken aan het zonnige jaar: er werd 93 petajoule zonnestroom opgewekt, 19 procent meer dan in 2024. Daarmee was 5,3 procent van het totale energieverbruik afkomstig uit zonne-energie, tegen 4,5 procent een jaar eerder.

Nieuwe zonnepanelen droegen eveneens bij: het totale opgestelde vermogen aan pv-installaties nam met 5 procent toe.

Biomassa en biobrandstof
De grootste hernieuwbare bron bleef biomassa, goed voor 34 procent van alle hernieuwbare energie en in totaal 137 petajoule, 13 procent meer dan een jaar eerder. Die stijging komt grotendeels doordat steeds meer biobrandstoffen worden ingezet voor vervoer. Het verbruik van biodiesel bedroeg 33 petajoule, 11 procent meer dan in 2024. Opvallender was de sprong in biokerosine, de duurzame vliegtuigbrandstof: het verbruik steeg naar 14 petajoule, bijna 1,5 keer zoveel als het jaar ervoor. Biobenzine bleef stabiel op 11 petajoule.

Wind vlakt af
Windenergie groeide in 2025 met 4 procent naar 121 petajoule, een bescheidener tempo dan in voorgaande jaren. De oorzaak: er zijn in 2025 weinig nieuwe windmolens bijgeplaatst. Windenergie op land nam slechts 1 procent toe, terwijl windenergie op zee met 7 procent steeg doordat molens die in 2024 in gebruik werden genomen voor het eerst een volledig jaar hebben gedraaid. Warmtepompen, apparaten die warmte onttrekken aan buitenlucht of bodem, leverden 34 petajoule en vertegenwoordigden daarmee 9 procent van alle hernieuwbare energie.

Gebouwen versus industrie
Het gebruik van hernieuwbare energie verschilt sterk per sector. Gebouwen, woningen en de dienstensector samen, verbruikten in 2025 597 petajoule aan energie, waarvan 32 procent uit hernieuwbare bronnen. Het Europese streefdoel voor deze sector in 2030 is minimaal 49 procent. Ongeveer een vijfde van het hernieuwbare verbruik bij gebouwen is afkomstig uit eigen opwek, zoals zonnestroom van zonnepanelen op daken.

De industrie scoort aanzienlijk lager: van de 1.036 petajoule die deze sector verbruikte, was slechts 87 petajoule (8 procent) hernieuwbaar. Het streefdoel voor de industrie in 2030 bedraagt 19,7 procent. Energie als grondstof, zoals olie voor de productie van plastics, is extra lastig te vervangen omdat het productieproces daarvoor doorgaans ingrijpend moet worden aangepast.

Doel 2030 nog ver
Ondanks de indrukwekkende groei staat Nederland voor een flinke opgave. In 2024 stond Nederland met 20,2 procent hernieuwbare energie op de achttiende plek van de EU-27; in 2019 was dat nog plek 25. Zweden voert de Europese ranglijst aan met 62,8 procent, terwijl België met 14,3 procent onderaan staat.

Voor de gehele EU geldt voor 2030 een gezamenlijk doel van minimaal 42,5 procent hernieuwbare energie; voor Nederland is een eigen bijdrage van 39 procent afgesproken. Eerder concludeerde het Planbureau voor de Leefomgeving al dat de kans dat Nederland dit doel haalt vrijwel nihil is. Eerder onderzoek wees uit dat het mislopen van de energiedoelen Nederland jaarlijks miljarden kost, omdat het tekort dan via dure statistische overdrachten van andere EU-landen moet worden gecompenseerd.