Project van de week | Koningin Máxima opent batterijpark Lelystad

Koningin Máxima opende deze week eigenhandig het nieuwe batterijpark van ENGIE bij de Máxima-centrale in Lelystad. Daarmee kreeg het grootste operationele batterijpark van Nederland een koninklijk tintje. Bij de opening was ook minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei aanwezig.

80 megawattuur
Het batterijpark kan 100 megawattuur aan elektriciteit opslaan. Op vol vermogen laden en ontladen de batterijen 3 uur lang met 35 megawatt vermogen. Daarmee kunnen alle 85.758 inwoners van Lelystad 3 uur lang van stroom worden voorzien.

De bouw begon in augustus 2024 met kabelwerk en andere voorbereidingen. Begin dit jaar ging al 80 megawattuur van het batterijpark in bedrijf en inmiddels draait de volledige installatie op vol vermogen. Het energieopslagsysteem draagt bij aan de stabiliteit van het stroomnet en zorgt dat wind- en zonne-energie beter benut worden.

Van centrale tot hub
De Máxima-centrale ligt op een eiland in het IJsselmeer, vlak bij Lelystad. Eind jaren zestig verrees hier de eerste elektriciteitscentrale, maar het terrein is inmiddels uitgegroeid tot een volwaardige flexibiliteitshub: een locatie die snel kan schakelen tussen verschillende vormen van stroomopwek en -opslag, afhankelijk van wat het stroomnet op dat moment nodig heeft. Naast het nieuwe batterijpark van 35 megawatt staat er een zonnepark van 32 megawattpiek en de Máxima-centrale zelf, met een vermogen van 900 megawatt.

Deze laatste werd in 2010 in gebruik genomen en is onlangs gerenoveerd en omgebouwd voor waterstofbijstook, waardoor de centrale tot de modernste van Europa behoort. Vanaf deze locatie levert ENGIE stroom aan ongeveer 1,6 miljoen huishoudens. Het bedrijf won bovendien een aanbesteding van netbeheerder TenneT om vanaf 2028 het stroomnet in de regio Midden-Nederland na een eventuele stroomstoring weer op te starten via een black-startvoorziening.

Parkeerplaats van elektriciteit
Harry Talen, chief executive officer van ENGIE Nederland, noemt flexibiliteit cruciaal voor een geslaagde energietransitie. ‘De opening van het batterijpark in Lelystad is een belangrijke mijlpaal in de ontwikkeling van een toekomstbestendig Nederlands energiesysteem, op deze locatie komen opwek, opslag en flexibiliteit samen’, aldus de topman.

Hij vergelijkt de rol van batterijen met een parkeerplaats voor elektriciteit: bij een overschot wordt stroom opgeslagen, bij schaarste weer geleverd aan het stroomnet. Toch wijst hij op een knelpunt. Batterijen worden in Nederland voor de nettarieven vaak nog behandeld als gewone stroomverbruikers, waardoor investeringen achterblijven. ‘In België zien we juist een snelle groei van batterijparken, omdat batterijen daar 10 jaar worden vrijgesteld van nettarieven’, duidt Talen. ‘Zo’n benadering hebben we in Nederland ook nodig, zodat vergroening daadwerkelijk kan uitgroeien tot economische groei.’

Politiek en provincie enthousiast
Minister Van Veldhoven noemt het batterijpark een oplossing voor momenten waarop zon en wind weinig opleveren. ‘Als de zon niet schijnt en het niet waait, dan moeten we piekmomenten kunnen opvangen. Dit batterijpark biedt een goede oplossing, het zorgt voor balans, stabiliteit en betrouwbaarheid’, aldus Van Veldhoven. Ze noemt de opening een stap voor de verduurzaming van heel Nederland en hoopt op meer vergelijkbare projecten.

Ook Harold Hofstra, gedeputeerde Energie van de provincie Flevoland, is te spreken over het project. Volgens hem laat ENGIE met het batterijpark zien systeemverantwoordelijkheid te nemen en vooruit te denken op waterstof en de bredere energietransitie. Femke Brenninkmeijer, voorzitter van brancheorganisatie Energie-Nederland, benadrukt het belang van samenwerking tussen energiebedrijven, netbeheerders en overheden. ‘Batterijopslag is een essentiële schakel in het energiesysteem van de toekomst, zonder flexibiliteit loopt het systeem vast’, aldus Brenninkmeijer.

Groei over de grens
Het batterijpark in Lelystad past in de bredere ambitie van ENGIE om wereldwijd meer flexibiliteitsoplossingen te bouwen. In Nederland heeft het bedrijf inmiddels vergunningen binnen voor een batterijpark van 100 megawatt en 400 megawattuur in het Friese Burgum. In België startte eind mei de bouw van een batterijpark van 80 megawattuur in Drogenbos. Samen met het al operationele batterijpark in Vilvoorde en de locatie in aanbouw in Kallo, komt de totale Belgische batterijcapaciteit van ENGIE straks op 380 megawatt en 1.520 megawattuur.

Wereldwijd beschikt de ENGIE Groep momenteel over 57,7 gigawatt aan geïnstalleerd vermogen voor hernieuwbare energie en opslag, met een doelstelling van 95 gigawatt in 2030.

Koninklijk bezoek Lelystad
Na het officiële programma liep koningin Máxima samen met twee schoolkinderen door het batterijpark. Zij stonden symbool voor de generatie die voortbouwt op de keuzes van vandaag. Aansluitend kregen leerlingen van groep 5 van basisschool De Windroos de kans hun schoolproject over duurzame energie toe te lichten, waarin ze in kleine groepjes een eigen straat rond energie en techniek ontwierpen.

Tot slot bezocht de koningin de operatorroom van de centrale, waar ze uitleg kreeg over de werking van de installatie en de rol van het batterijpark in het energiesysteem.