DNV: helft nieuwe zonnepaneelinstallaties krijgt een batterij

De wereld elektriseert in hoog tempo: transport, gebouwen en delen van de industrie schakelen over op stroom. Uit DNV’s Energy Transition Outlook 2025 blijkt dat de mondiale elektriciteitsvraag de komende decennia meer dan verdubbelt. Zonne-energie speelt daarin de hoofdrol en geldt inmiddels in veel markten als de goedkoopste bron van nieuwe stroom. Maar zonne-energie heeft een fundamentele beperking: het systeem wekt alleen overdag op, juist wanneer er soms al een overschot is.

6,6 procent
Batterijen lossen dat op door het gebruik van goedkoop opgewekte zonne-energie te verschuiven naar de avond, wanneer de vraag en de prijzen hoger zijn. Momenteel wordt volgens DNV slechts 6,6 procent van alle nieuwe zonnepaneelinstallaties direct voorzien van een batterijsysteem, maar dat percentage stijgt snel.

Een tweede drijfveer voor de uitrol van batterijen is de krapte op het stroomnet. In veel markten staan ontwikkelaars lang in de wachtrij voor een netaansluiting. Door energieopslag toe te voegen aan bestaande zonnepaneelinstallaties benutten zij de schaarse aansluitcapaciteit efficiënter. Zolang netcongestie aanhoudt, blijft deze prikkel bestaan. Kostendalingen van batterijen versterken de trend verder. Batterijen profiteren van de schaalvoordelen die de massaproductie van accu’s voor elektrische voertuigen (ev’s) met zich meebrengt. Op de langere termijn blijven verdere verbeteringen van lithium-ionaccu’s én opkomende alternatieven zoals natriumionbatterijen de kosten drukken.

Financiering zoekt naar zekerheid
Naarmate de energieopslagmarkt volwassener wordt, moet ook de financiering meegroeien. Kredietverstrekkers hebben behoefte aan voorspelbare inkomstenstromen, maar batterijen opereren vaak op vrije markten waar prijsverschillen sterk van jaar tot jaar wisselen. ‘Dat is de voornaamste financieringsuitdaging: hoe beveilig je langetermijnleningen voor een project dat afhankelijk is van marktvolatiliteit? De sector verkent actief oplossingen’, zo constateert Goodhand.

Contractstructuren en afdekkingsstrategieën die een zekere opbrengstgarantie bieden komen op, zodat energieopslagprojecten ook in magere jaren aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Op termijn verwacht Goodhand meer gestandaardiseerde aanpakken, vergelijkbaar met de langetermijnstroomafnameovereenkomsten (ppa’s) die de uitrol van wind- en zonneparken hebben versneld.

Energieveiligheid drijft opslag
Uit DNV’s Energy Industry Insights-enquête blijkt dat energieopslagsystemen door respondenten als het belangrijkste middel voor energiezekerheid worden gezien. Zonder voldoende batterijen zijn energiesystemen afhankelijk van gascentrales om fluctuaties in het aanbod van wind- en zonnestroom op te vangen. Dat maakt landen kwetsbaar voor schommelingen in brandstofprijzen en geopolitieke risico’s.

Recente spanningen in het Midden-Oosten en verstoringen op de mondiale gasmarkt, mede als gevolg van de oorlog in Oekraïne, hebben die afhankelijkheid blootgelegd. Energieopslag in combinatie met lokale hernieuwbare energie biedt een weerbaarder alternatief: de kosten van zonne- of windenergie liggen grotendeels vast op het moment van installatie, en opslag maakt het mogelijk die energie te gebruiken wanneer het nodig is, ongeacht externe schokken.

Regio’s op eigen snelheid
Azië-Pacific toont de sterkste investeringsbereidheid: 49 procent van de respondenten in de regio verwacht de komende periode meer in batterijopslag te investeren, tegen een mondiaal gemiddelde van 45 procent. China is de dominante kracht, gedragen door consistent beleid, snelle netuitbreiding en grootschalige inzet van hernieuwbare energie. India profileert zich als snel opkomende markt, mede doordat sterke groei van zonnestroom automatisch om opslag vraagt. Australië is inmiddels een van de grootste energieopslagmarkten ter wereld en is het Verenigd Koninkrijk recent voorbijgestreefd: de hoge penetratie van zonnestroom en het flexibele marktontwerp maken energieopslag er bijzonder waardevol. De netwerkregels maken het toevoegen van energieopslag aan nieuwe wind- en zonneparken er in de praktijk volgens Goodhand vrijwel verplicht.

Chili biedt een van de meest overtuigende voorbeelden van marktgestuurde adoptie zonder subsidies. Het land streeft naar 80 procent hernieuwbare elektriciteit in 2030 en een volledig CO2-vrije energiemix in 2050. Lage zonnestroomprijzen overdag en hogere prijzen ‘s avonds maken energieopslagsystemen met 5 à 6 uur opslagduur er economisch aantrekkelijk zonder beleidssteun.

Factor 100 voor 2049
DNV’s Energy Transition Outlook 2025 voorspelt dat de mondiale capaciteit van zonne-energie en batterijen gezamenlijk met een factor 100 groeit voor 2049. Dat weerspiegelt zowel de sterk stijgende elektriciteitsvraag als de verschuivende concurrentieverhoudingen tussen energiebronnen.

‘Batterijen zijn daarmee niet langer een niche, maar een kernonderdeel van moderne energiesystemen, naast andere flexibiliteitsmiddelen zoals vraagrespons, interconnectie en flexibele opwek’, aldus Goodhand. Hij concludeert dat kostendalingen, systeembehoeften en energieveiligheidswensen wereldwijd in dezelfde richting wijzen: energieopslag wordt onmisbaar voor betrouwbare, betaalbare en efficiënte hernieuwbare-energiesystemen.