7 stappen moeten zonneparken bij luchthavens veilig maken

Het adviesbureau werkte in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de eerder aangekondigde landelijke veiligheidsnorm verder uit tot een compleet stappenplan voor de periode 2026 tot en met 2028. Minister Karremans heeft het advies al ter hart genomen en stelt een landelijke veiligheidsnorm op.

Rol per fase
Voor het rapport sprak Arcadis ongeveer 25 betrokkenen, van gemeenten en exploitanten tot luchtvaartmaatschappijen en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Hun ervaringen met de aanhoudende schitteringsproblematiek rond het zonnepark van De Groene Energie Corridor, dat na een eerdere rechtszaak overging tot herbouw van zonnepark bij Schiphol.

In de eerste 2 fasen bepalen exploitant en gemeente samen of een nieuw zonnepark vliegveiligheidsrisico’s kan veroorzaken, waarna de exploitant het ontwerp al in een vroeg stadium afstemt met de luchtvaartsector. Bij de haalbaarheidsstudie, de ontwerpvergunning en de definitieve vergunning is telkens overleg met de luchthaven verplicht.

Toetsing en validatie
Een gespecialiseerd luchtvaartadviesbureau toetst het definitieve ontwerp vervolgens aan het prudentiecriterium, de Nederlandse norm voor toelaatbare schittering die het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum ontwikkelde. Daarna valideert de luchtvaartsector, bijvoorbeeld via het Integral Safety Management System van een luchthaven, het ontwerp op vliegveiligheid en kan aanvullende eisen stellen als die voldoende onderbouwd zijn. Ook bespreken betrokken partijen voortaan jaarlijks welke zaken op langere termijn veiligheidsrisico’s kunnen veroorzaken, zoals bomengroei rond een zonnepark of vogels die worden aangetrokken door de installatie.

Het rapport benadrukt dat de problematiek zich niet beperkt tot Schiphol. Ook bij Maastricht Aachen Airport loopt momenteel een vergunningsprocedure voor een zonnepark waarbij vliegveiligheid een rol speelt, omdat het plangebied binnen het veiligheidsgebied van die luchthaven ligt. Bij andere Nederlandse luchthavens, zoals Rotterdam The Hague Airport, Eindhoven Airport en vliegbasis Volkel, hebben zich tot nu toe geen vergelijkbare problemen voorgedaan, terwijl daar wel al zonneparken zijn gerealiseerd.

Onderlinge transparantie
Een ander knelpunt dat Arcadis signaleert, is het gebrek aan kennisdeling tussen exploitanten van zonneparken bij dezelfde luchthaven. Zo ging Vattenfall eerder ondanks zorgen van Schiphol over met de bouw van een nieuw zonnepark, terwijl de gemeente destijds nog niet kon aangeven welke voorwaarden voor andere exploitanten golden. Arcadis adviseert exploitanten daarom om, voor zover hun concurrentiepositie dat toelaat, actiever met elkaar te delen wat wel en niet is toegestaan, met een faciliterende rol voor de gemeente.

Arcadis adviseert vergunningen voor een periode van 20 tot 30 jaar, lang genoeg om een rendabele businesscase te realiseren, maar tijdelijk omdat het vaak om landbouwgrond gaat waarop een tijdelijke bestemmingswijziging wordt toegepast. Tijdens de bouw en exploitatie controleert de inspectie of de gemaakte afspraken worden nageleefd.