TenneT vindt oplossing voor uitbreiding stroomnet bij werelderfgoed

TenneT heeft samen met de ministeries van Economische Zaken en Klimaat en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een speciale assessment laten uitvoeren naar de impact van de netuitbreidingsprojecten.

15 projecten in de knel
Aanleiding voor het onderzoek is de groeiende netcongestie, waardoor netbeheerders in hoog tempo nieuwe kabels en stations moeten aanleggen, terwijl Nederland zich met de ondertekening van het UNESCO-Werelderfgoedverdrag in 1992 heeft verplicht de 13 aangewezen werelderfgoedsites te beschermen.

Er lopen momenteel 15 ruimtelijke procedures voor elektriciteitsprojecten op land: 4 opwaarderingen, 5 nieuwe stations en 6 nieuwe verbindingen inclusief bijbehorende stations, aldus staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei. ‘In meerdere projecten speelt de vraag hoe deze in de buurt van werelderfgoedgebieden gerealiseerd kunnen worden’, licht hij toe. ‘Om hier helderheid en oplossingen voor te bieden is, in samenwerking met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een Landsdekkende Heritage Impact Assessment uitgevoerd.’

Effecten bij 9 locaties
Het onderzoek is opgedeeld in 2 sporen. Spoor 1 omvat 4 projecten waarvoor al projectspecifieke beoordelingen zijn opgesteld en waarvoor voorkeursbesluiten in voorbereiding zijn: Netuitbreiding Noord-Holland Noord, Diemen-Ens, Ens-Vierverlaten en Geertruidenberg-Krimpen aan den IJssel of Crayestein. Spoor 2 telt 27 overige projecten met een mogelijk raakvlak binnen 2 kilometer van een werelderfgoedsite.

Uit de effectbeoordeling blijkt dat er mogelijk effecten optreden bij 9 werelderfgoederen: de Waddenzee, het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium, het Ir. D.F. Woudagemaal, Schokland en omgeving, de Hollandse Waterlinies, Droogmakerij de Beemster, de Grachtengordel van Amsterdam, Molencomplex Kinderdijk-Elshout en de Neder-Germaanse Limes. Bij 4 van deze locaties, de Waddenzee, Schokland en omgeving, de Hollandse Waterlinies en de Neder-Germaanse Limes, is bovendien een risico op cumulatieve effecten van meerdere projecten samen.

Grootste risico’s mitigeerbaar
Van de 27 projecten uit spoor 2 blijken er 11 geen enkele impact te hebben op werelderfgoed. Voor 16 projecten geldt dat mogelijke negatieve effecten binnen de projectscope te mitigeren zijn, vooral door een strategische locatiekeuze binnen het al aangewezen zoekgebied. Geen van de spoor 2-projecten valt in de zwaarste categorie, waarbij de impact niet eenvoudig te mitigeren zou zijn. Voor de Hollandse Waterlinies blijkt bijvoorbeeld dat de impact van het project Geertruidenberg-Krimpen aan den IJssel of Crayestein op het Molencomplex Kinderdijk-Elshout volledig te voorkomen is via de juiste tracékeuze.

De impact van Diemen-Ens op de Hollandse Waterlinies kan volgens de staatssecretaris effectief worden gemitigeerd door het paarse tracéalternatief te combineren met het verkabelen van de bestaande 150-kilovolt-verbinding Diemen-’s Graveland. Ook bij Schokland en omgeving blijkt mitigatie mogelijk: de impact van Ens-Vierverlaten is te beperken door het gele tracé te combineren met het verwijderen van de buiten gebruik gestelde mastenrij van de voormalige 110-kilovolt-verbinding Emmeloord-Ens.

Waddenzee vraagt om vervolgonderzoek
Voor 2 projecten in de buurt van de Waddenzee is voorzichtigheid geboden, omdat effecten op dit werelderfgoed zich ook op grotere afstand dan 2 kilometer kunnen voordoen en daardoor mogelijk niet volledig in beeld zijn gebracht binnen dit onderzoek.

Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur start daarom een aparte planmilieueffectrapportage naar de cumulatieve druk op de Waddenzee, waarin ook hoogspanningsinfrastructuur wordt meegenomen.