Europeanen willen vervuiler laten betalen

59 procent van de Europeanen en 71 procent van de Nederlanders vinden dat bedrijven moeten betalen voor hun uitstoot. Een nog groter deel, 84 procent, vindt zelfs dat bedrijven die het meeste CO2 uitstoten of hun uitstoot niet verminderen, daarvoor méér moeten betalen dan bedrijven die wél zorgen dat ze schoner worden.

Kritisch tegenover klimaatbeleid
Burgers uit verschillende EU-landen en met uiteenlopende politieke voorkeuren spreken zich daarmee duidelijk uit voor het principe van het Europese emissiehandelssysteem (ETS): de vervuiler betaalt.

De resultaten komen uit een nieuwe peiling van internationaal onderzoeksbureau YouGov in opdracht van Beyond Fossil Fuels. De enquête werd uitgevoerd in 6 Europese landen, waaronder Nederland, en bevroeg ook kiezers van partijen die vaak kritisch staan tegenover het Europese klimaatbeleid.

Herziening op 15 juli
Op 15 juli wordt het Europese emissiehandelssysteem door de Europese Commissie herzien. De resultaten van de peiling laten zien dat veel Europeanen weinig voelen voor oproepen, met name van bedrijven zelf, om het systeem af te zwakken.

‘De uitkomst is een helder signaal: mensen vinden dat de zware industrie moet betalen voor hun vervuiling óf moet verduurzamen’, licht Michelle Prins, industrie-expert van Natuur en Milieu, toe. ‘Dat is eerlijk en het helpt om de overgang naar een schone industrie te versnellen en investeringen in schone productie te stimuleren. Europese burgers willen aan de principes van het systeem vasthouden, en niet deze hoeksteen van het Europese klimaatbeleid afzwakken.’

Brede steun in Nederland
De Nederlandse industrie is verantwoordelijk voor 30 procent van de nationale CO2-uitstoot. 71 procent van de Nederlanders steunt dus het idee dat zij moet betalen voor haar uitstoot. Die steun is groot onder kiezers van partijen uit de regeringscoalitie, zoals D66 met 92 procent en de VVD met 81 procent, maar ligt ook onder PVV-kiezers boven de 50 procent. Dat laat volgens de onderzoekers zien dat er over de volle breedte van het Nederlandse politieke spectrum veel draagvlak bestaat voor het beprijzen van vervuiling.

Ook in Europa vindt een meerderheid van 59 procent van de ondervraagden in Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen en Spanje dat zware industrieën, zoals de staal-, cement- en chemische sector, moeten betalen voor hun CO2-uitstoot. Die steun komt niet alleen uit de groene hoek: ook onder kiezers van regeringspartijen die hebben gepleit voor afzwakking van het systeem is er veel draagvlak. In Italië vindt bijvoorbeeld 71 procent van de kiezers van Fratelli d’Italia, de rechtse partij van premier Giorgia Meloni, dat zware industrie moet betalen voor haar uitstoot.

Schonere bedrijven belonen
Nederlanders vinden bovendien dat ambitie moet worden beloond, zoals het systeem nu ook al doet: 84 procent van de respondenten zegt dat bedrijven die het meest uitstoten of achterblijven bij het verminderen van hun uitstoot, meer moeten betalen dan bedrijven die al schoner produceren. In Europa vindt 72 procent van de ondervraagden dat.

Meer dan de helft van de ondervraagde Nederlanders, 54 procent, wil bovendien dat overheden de inkomsten uit CO2-beprijzing rechtstreeks investeren in het verduurzamen van de industrie. Slechts 14 procent vindt dat de zware industrie gratis emissierechten moet blijven krijgen. Als bedrijven toch gratis emissierechten ontvangen, vindt 72 procent van de Nederlandse ondervraagden dat daar voorwaarden aan moeten worden verbonden, namelijk dat die bedrijven investeren in het terugdringen van uitstoot. Daarnaast vindt 54 procent dat die bedrijven ook moeten bijdragen aan een eerlijke transitie voor werknemers, bijvoorbeeld door te investeren in omscholing, opleidingen en goede arbeidsomstandigheden.