Prijs telt niet meer, nieuwe Chinese norm versnelt race naar betere zonnepanelen

De mondiale zonne-energiemarkt staat voor een technologisch kantelmoment. Eind juni publiceerde China een verplichte nationale standaard voor de minimale energieprestatie van kristallijn siliciumzonnepanelen en omvormers. De norm deelt producten in energieklassen in; producten onder energieklasse 3 mogen na invoering niet meer worden geproduceerd, geïmporteerd of verkocht. Marktonderzoeksbureau InfoLink Consulting stelt in een nieuwe analyse dat de norm de sector dwingt te verschuiven van schaalvergroting naar efficiëntiedifferentiatie, en zo de uitfasering van verouderde productiecapaciteit versnelt.

Neerwaartse prijsspiraal
De sector kampt al jaren met overaanbod en een neerwaartse prijsspiraal. Producenten van goedkope, minder efficiënte zonnepanelen veroveren marktaandeel op basis van lage prijzen, wat kwalitatief betere producten weggeconcurreert.

Rationaliseringsdruk vanuit de markt alleen bleek onvoldoende om verouderde productiecapaciteit te verdringen; de Chinese overheid grijpt nu in via de energienormen.

TOPCon 3.0 rukt op
Binnen de kristallijn siliciumtechnologie zet tunnel oxide passivated contact (TOPCon) de toon. Bij TOPCon beschermt een dunne tunneloxidelaag aan de achterkant van de zonnecel het contactoppervlak en verbetert zo de efficiëntie. Vroege TOPCon 1.0-productielijnen leveren zonnepanelen met een efficiëntie van circa 23,3 procent, waarvan slechts een deel voldoet aan energieklasse 3. Een upgrade naar TOPCon 2.0 haalt klasse 2, met relatief beperkte herinvesteringen.

Toonaangevende fabrikanten kiezen echter voor een ingrijpendere sprong naar TOPCon 3.0, dat naast verbeterde zonnecelpassivering ook zonnepaneelverbeteringen bundelt: een multi-cut ontwerp, verborgen busbars – de metalen verbindingsleidingen die bij TOPCon 3.0 aan het zicht worden onttrokken – en kleinere isolatieafstanden. Het resultaat is een vermogenswinst van meer dan 15 wattpiek per zonnepaneel bij naleving van energieklasse 1. Eind juli 2026 was volgens InfoLink voor 90 gigawattpiek aan TOPCon 3.0-productiecapaciteit de apparatuurinkoop al afgerond, met gefaseerde oplevering in de tweede helft van 2026.

Back-contacttechnologie
Achterzijdecontacttechnologie, waarbij alle elektrische contacten aan de achterzijde van de zonnecel zitten zodat de voorkant volledig voor lichtabsorptie beschikbaar blijft, groeit snel mee.

Eind 2026 loopt de backcontact (bc-)capaciteit naar verwachting op tot 120 gigawattpiek. Daarmee wordt backcontact de belangrijkste concurrent van TOPCon voor orders in het hoge efficiëntiebereik. Heterojunctie (hjt) blijft intussen achter door hogere productiekosten en efficiëntiedrempels.

Koper wint van zilver
Stijgende zilverprijzen zetten volgens de marktanalisten van InfoLink de kostenstructuur van zonnecelfabrikanten stevig onder druk. In 2025 liep de zilverprijs op van 7.000 tot 8.000 renminbi (red. 900 tot 1.000 euro) per kilogram begin van het jaar naar meer dan 18.000 renminbi (red. 2.300 euro) eind 2025. Hoewel het tweede kwartaal van 2026 enige verlichting bracht, blijft het niveau historisch hoog.

Fabrikanten reageren met 2 strategieën. De eerste is minder zilver gebruiken. Technieken als busbarloze zonnecellen (0bb) en staalzeefdruk (red. steel-stencil printing) verminderen de hoeveelheid zilverpasta in de elektrische rasterleidingen van de zonnecel aanzienlijk. Beide technieken zijn al in massaproductie bij bc- en hjt-cellen; TOPCon-fabrikanten passen staalzeefdruk toe op de fijne achterzijdige rasterleidingen. De tweede strategie is het vervangen van zilver door goedkopere basismetalen. Koperpasta en elektrolytisch koper, waarbij koper via een elektrolytisch bad op de zonnecel wordt aangebracht, zijn al in gebruik bij bc-zonnecellen; TOPCon-fabrikanten kiezen vanwege hogere temperaturen in het productieproces liever voor met zilver gecoate koperpasta.

Perovskiet staat te wachten
Kristallijn silicium nadert zijn theoretische efficiëntielimiet van circa 29,4 procent. Perovskiet-silicium tandemzonnecellen, waarbij een perovskietlaag boven op een siliciumzonnecel wordt aangebracht om een groter deel van het zonlichtspectrum te benutten, hebben een theoretisch efficiëntieplafond van circa 45 procent. InfoLink constateert dat de laboratoriumrendementen momenteel snel stijgen en bevestigt dat de technologie het meest kansrijke pad voor de volgende generatie zonne-energie is.

Binnen de tandemroutes zijn 3 hoofdvarianten. JinkoSolar, Trina Solar en Tongwei focussen op 2-terminal architecturen, waarbij perovskiet- en siliciumcel elektronisch zijn gekoppeld, zodat de bestaande kristallijn siliciumproductie maximaal kan worden hergebruikt. LONGi en Aiko, met relatief grote bc-capaciteit, ontwikkelen ook 3-terminal varianten. Zuivere perovskietbedrijven kiezen voor 4-terminal technologie, waarbij beide zonnecellen onafhankelijk werken zodat zij geen eigen siliciumproductie hoeven op te zetten. De meest geavanceerde tandemproducten bevinden zich vooralsnog in de pilotfase op megawattpiek-schaal. De centrale vragen voor de komende jaren draaien volgens InfoLink om opschaling naar grotere formaten en het verbeteren van de langetermijnstabiliteit.