Eigen Huis over naderend einde salderingsregeling: huiseigenaren voelen zich in de steek gelaten door overheid

Dat blijkt uit een onderzoek van Vereniging Eigen Huis (VEH) onder haar ledenpanel, in aanloop naar Prinsjesdag. In totaal deelden 1.903 leden hun grootste zorgen over de woningmarkt en hun eigen woning. Naast vertrouwde thema’s als het tekort aan betaalbare woningen en stijgende woonlasten, tekent zich dit jaar een opvallend nieuw patroon af: huiseigenaren voelen zich in de steek gelaten door een overheid die beleidskeuzes te snel wijzigt.

Spelregels veranderen
Het concreetste voorbeeld dat leden aanvoeren is de afschaffing van de salderingsregeling per 1 januari 2027. De salderingsregeling stelt huishoudens met zonnepanelen in staat om de stroom die zij terugsturen naar het elektriciteitsnet weg te strepen tegen hun eigen elektriciteitsverbruik.

‘Ze investeren duizenden euro’s in hun woning op basis van verwachtingen die door de overheid zelf zijn gewekt. Als vervolgens de spelregels veranderen, zoals bij de salderingsregeling, holt dat het vertrouwen verder uit. Juist nu is behoefte aan duidelijkheid, voorspelbaarheid en daadkracht’, legt VEH-directeur Cindy Kremer uit.

Leden van de vereniging vragen zich volgens het onderzoek af waarom de salderingsregeling wordt beëindigd, waarom dat niet geleidelijk gebeurt en hoe eigenaren van zonnepanelen worden beschermd tegen terugleverkosten en zeer lage vergoedingen. Sommige vragen om herstel van de salderingsregeling, andere om een overgangsregeling, compensatie of een betrouwbaar alternatief. De achterliggende vraag is volgens Eigen Huis hoe het kabinet verduurzaming aantrekkelijk houdt wanneer eerder gestimuleerde investeringen door nieuw beleid financieel minder gunstig worden.

Rekening als restcontainer
De zorgen reiken verder dan de saldering alleen. VEH signaleert dat de energierekening voor huishoudens steeds meer het eindpunt wordt van een reeks beleidsbeslissingen die politiek gezien losse dossiers zijn, maar bij de consument als één factuur aankomen.

Vanaf 2027 zijn energieleveranciers verplicht een bepaald aandeel groen gas bij te mengen in het gasnet, de zogeheten bijmengverplichting. De extra kosten die daarmee gemoeid zijn, worden naar verwachting doorberekend aan consumenten. Daarna volgt mogelijk vanaf 2028 het Europese emissiehandelssysteem ETS2, waarbij leveranciers ook voor de CO₂-uitstoot van aardgas moeten gaan betalen. Stijgende netkosten en uiteenlopende leveringstarieven vullen het lijstje verder aan.

In Nederland gaat meer dan de helft van de energierekening op aan belasting, terwijl het Europese gemiddelde rond de 30 procent ligt. VEH vindt dat daarin ruimte zit. ‘De energierekening wordt steeds meer het verzamelpunt van allerlei beleidskeuzes. Betaalbaarheid moet een harde randvoorwaarde worden, geen sluitpost’, aldus Kremer.

VEH eist actie nu
De belangenbehartiger roept het kabinet op om bij iedere maatregel die de energierekening raakt vooraf te toetsen wat die voor huishoudens betekent die hun energieverbruik maar beperkt kunnen aanpassen.

Verder pleit Eigen Huis voor stabiel en voorspelbaar verduurzamingsbeleid, meer betaalbare koopwoningen voor starters en senioren, en een structurele aanpak van funderingsproblemen. ‘De tijd van praten is voorbij, er moet nu geleverd worden’, besluit Kremer.