CE Delft: geef alleen nog subsidie aan slim aanstuurbare installaties

De aanbevelingen staan in het rapport ‘Beheersbare energiekosten voor huishoudens in 2030’, dat CE Delft schreef in opdracht van NVDE, Holland Solar, Energie-Nederland en Energy Storage NL. Het onderzoeksbureau concludeert dat de energierekening voor alle onderzochte woningen stijgt, maar dat het prijsvoordeel van verduurzaming juist toeneemt: zo’n 20 procent extra voor zonnepanelen en de (hybride) warmtepomp en 40 procent voor de thuisbatterij. Daaruit volgen 4 beleidsaanbevelingen.

Prijsprikkels handhaven
Ten eerste moet het beleid dat verduurzaming aantrekkelijk maakt overeind blijven: de ambitieuze invoering van het Europese emissiehandelssysteem ETS2, de bijmengverplichting groen gas, het behoud van de energiebelasting op gas en de verlaging van die op elektriciteit. Van de bijmengverplichting stelt het onderzoeks- en adviesbureau dat ‘het mes van deze maatregel aan twee kanten snijdt’: ze verduurzaamt de gasvoorziening én maakt elektrificatie financieel aantrekkelijker.

Voor een algemene compensatie van de hogere energierekening ziet CE Delft ‘niet een directe aanleiding’, in lijn met analyses van het Centraal Planbureau (CPB). Mocht het kabinet toch compenseren, dan bij voorkeur via een vaste tegemoetkoming zoals een hogere teruggave energiebelasting, zodat de variabele kosten op gas blijven prikkelen tot besparing.

Meerjarig budget Noodfonds
Ten tweede pleit het bureau voor een financieel vangnet voor kwetsbare huishoudens. Het Tijdelijk Noodfonds Energie hielp eerder 100.000 huishoudens, maar volgens het CPB ervaren 300.000 huishoudens een groot negatief inkomenseffect door de Iranoorlog. CE Delft bepleit daarom een meerjarig budget, gekoppeld aan permanente maatregelen zoals isolatie en verslimming. Ten derde moet isolatie gestimuleerd blijven; het bureau raadt aan de ISDE zoveel mogelijk te continueren en het Energiehuis als centraal informatiepunt uit te bouwen.

Slimme sturing als voorwaarde
De vierde en meest concrete aanbeveling raakt installateurs direct. CE Delft wil dat subsidies waar mogelijk worden aangepast, zodat alleen installaties met slimme functionaliteit conform de aanstaande NTA8171-norm nog subsidie ontvangen. Voor warmtepompen overweegt de overheid binnen de ISDE al aanvullende eisen aan slimme aansturing. Daarnaast dringt het bureau aan op interoperabiliteit tussen apparaten en energiemanagementsystemen, op aantrekkelijke contractvormen van energieleveranciers en op het opleiden van installateurs voor het realiseren van een integraal systeem. Een energiemanagementsysteem is volgens CE Delft essentieel voor woningen met meer dan 1 groot flexibel apparaat.

Het bureau wijst bovendien op de rol van installateurs als adviseur aan de keukentafel: zij hebben ‘een essentiële rol bij verslimmen van de woningen’, zowel bij nieuwe apparaten als bij het slimmer maken van bestaande, bijvoorbeeld door een warmtepomp te koppelen aan een slimme thermostaat. Ook moeten huishoudens tegen beloning apparaten kunnen inzetten tegen netcongestie. De netbeheerders willen 50.000 tot 70.000 huishoudens contracteren voor congestiediensten en vanaf 2027 moet inkoop van flexibiliteit bij woningen via GOPACS mogelijk zijn. Het wegnemen van de dubbele energiebelasting heeft volgens het bureau een beperkt maar positief effect op de businesscase van thuisbatterijen en vehicle-to-grid van elektrische auto’s.