Goedkopere stroom op rustige uren: kabinet omarmt tijdsafhankelijk nettarief als wapen tegen stijgende energiekosten

Op Prinsjesdag 2026 heeft het kabinet de Tweede Kamer zijn reactie opgestuurd op het onderzoek naar de effecten van het voorgestelde tijdsafhankelijke nettarief en op de prognose van de energierekening tot 2031. In de begeleidende Kamerbrief schrijft minister Van Veldhoven dat ‘een goedkoper tarief in de daluren van ons stroomgebruik’ huishoudens meer regie geeft over hun energierekening. Het kabinet ziet het tijdsafhankelijk nettarief dan ook niet als technisch detail, maar als expliciet beleidsinstrument.

Stroom verschuiven loont
Het tijdsafhankelijk nettarief is een systeem waarbij huishoudens meer betalen voor stroomgebruik op drukke momenten en minder op rustige uren. De gezamenlijke netbeheerders dienden eerder dit jaar een formeel voorstel in bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM), met als doel het per 1 januari 2029 in te voeren voor alle huishoudens en kleinzakelijke aansluitingen. Ongeveer twee derde van de nettransportkosten wordt dan tijds- en volumeafhankelijk, uitgewerkt in 4 prijsniveaus en 5 tijdsblokken, met een verwachte piek-dalverhouding van een factor 2 à 3. De ACM wil vóór eind 2026 een definitief besluit nemen.

Eerder bleek uit onderzoek van CE Delft en Motivaction dat consumenten het systeem nauwelijks begrijpen, maar experts zien op lange termijn juist grote kansen voor flexibele apparaten.

Energierekening stijgt toch
Uit de prognose van de energierekening tot 2031 blijkt dat de gemiddelde energierekening in reële termen met circa 10 procent stijgt. Huishoudens met een cv-ketel eindigen het duurst, richting 2.800 euro per jaar in 2031. Wie volledig elektrisch verwarmt met een warmtepomp ziet procentueel de grootste stijging, maar eindigt met de laagste rekening van ongeveer 1.200 euro per jaar. De stijging wordt gedreven door hogere netkosten als gevolg van noodzakelijke investeringen in het elektriciteitsnet.

Het kabinet stelt dat de stijging in lijn ligt met de verwachte besparingen door verduurzaming en de gemiddelde inkomensgroei. Voor de 6 procent van de huishoudens die in 2025 al in energiearmoede leefde, zijn gerichte maatregelen voorzien.

Kansen voor slimme apparaten
Juist hier raken de twee onderwerpen elkaar. Zodra het tijdsafhankelijk nettarief actief is, krijgt het verplaatsen van stroomverbruik naar goedkope uren een concrete financiële waarde: een thuisbatterij die overdag laadt en ‘s avonds ontlaadt, vermijdt bijvoorbeeld het piektarief. Een elektrische auto die slim laadt in de nacht profiteert van het daltarief. Een warmtepomp die buiten de piekuren het huis voorverwarmt, doet hetzelfde. Een energiemanagementsysteem (ems) kan dit alles automatisch coördineren.

Bij een piek-dalverschil van een factor 2 à 3 is dit geen theoretisch voordeel, maar een reële besparing die de businesscase voor thuisbatterijen, laadpalen en warmtepompen structureel versterkt.