Nederlands probleem uitvallende omvormers nagenoeg weg, alle pijlen op netcongestie

Thijs Derksen: ‘Dat was en is onnodig. Ons belangrijkste dossier van nu zijn de overvolle netten.’

Volledige stroomuitval
Derksen, Manager Net- en Capaciteits Management Laag- & Middenspanning bij Enexis en voorzitter van de werkgroep LS Beleid bij Netbeheer Nederland, meldde mei 2023 aan de redactie dat het aantal spanningsklachten bij Enexis in één jaar tijd bijna verdrievoudigde, van 1.300 naar 3.759. Landelijk werden toen al ruim 100.000 van de 2 miljoen zonnestroomklanten getroffen door uitvallende omvormers – zo’n 1 op de 20.

Individuele meldingen over uitvallende omvormers worden sinds 2024 niet meer geregistreerd door de netbeheerders, sinds er is besloten de schaarse technici in te zetten op gerichte structurele netverbeteringen, primair bedoeld om overbelasting door invoeding te voorkomen. Dit leidt namelijk tot volledige stroomuitval en heeft een veel grotere maatschappelijke impact dan het tijdelijk uitvallen van een omvormer. Die aanpak heeft geresulteerd in een significante daling van het aantal storingen in Enexis-gebied. Van 1.400 in 2023 naar 1.000 in 2025.

Knelpunten
‘Het aandeel storingen door overbelasting op het totaal aan laagspanningsstoringen bedraagt in Nederland nog altijd minder dan 5 procent’, aldus Derksen. ‘Er is geen sprake meer van een grootschalig landelijk fenomeen. De situatie is gestabiliseerd. Maar op sommige plekken kunnen individuele klanten nog altijd hinder ondervinden van een uitvallende omvormer. Onze netten zijn van oudsher lokaal gedimensioneerd en de dichtheid van zonnepanelen verschilt sterk per wijk: sommige hebben nauwelijks pv-installaties, in andere heeft vrijwel iedereen ze. Die combinatie van netcapaciteit en lokale opwek bepaalt of ergens wel of geen knelpunten ontstaan.’

Hele buurten
Wat verklaart de afname van de problematiek met uitvallende omvormers? Derksen wijst allereerst op maatregelen die Enexis zelf heeft genomen. ‘Als netbeheerder staan we voor een betrouwbaar netwerk. Dat monitoren we continu. Waar de threshold echt overstegen wordt, grijpen we in. Het liefst doen we dat proactief in plaats van reactief, door bijvoorbeeld hele buurten aan te pakken in plaats van per klacht te handelen – met name vanwege schaarse resources en de kosten. We hebben al te maken met heel hoge investeringen om onze netten geschikt te maken voor de toekomst.’

Doemscenario
Naast de maatregelen die Enexis nu al neemt, rekent Derksen ook op een effect dat nog moet gaan komen. De salderingsregeling wordt per 1 januari 2027 afgeschaft. Dat gaat helpen bij het tegengaan van overbelasting en de spanningsproblematiek. Er is dan immers een prikkel om zoveel mogelijk je eigen energie te verbruiken. ‘En alles wat je zelf verbruikt, hoef je niet aan het stroomnet terug te leveren. In 2023 werd veel gesproken over 750.000 kleinverbruikers die in 2030 problemen zouden krijgen met omvormers. Dat was een doemscenario, zonder ingrepen vanuit netbeheerders. Dat is niet langer aan de orde, zoals ook zal blijken uit de nieuwe analyse die Netbeheer Nederland oktober aanstaande publiceert in het kader van het Landelijk Actieprogramma Netcongestie, programmalijn Beter Benutten Net KleinVerbruik (LAN BBN KV)’.

Lees het volledige artikel hieronder in de september 2026-editie van Solar & Storage Magazine.