De harde cijfers | VertiCer en RVO spreken elkaar tegen: werkelijk installatietempo zonnepanelen via SDE++ onbekend

VertiCer beheert de registratie van zonnepaneelinstallaties die gerealiseerd zijn via de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE+(+)). De maanddata voor augustus laten een daling zien van 203 installaties en 58,0 megawattpiek, verspreid over nagenoeg alle vermogensklassen.

2 bronnen, 2 verhalen
Wat de SDE+(+)-data werkelijk betrouwbaar meten, is onduidelijk. Zowel VertiCer als de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) publiceerden deze maand de nieuwste groeicijfers over het eerste halfjaar van 2026 en die liepen ver uiteen. RVO meldt gecorrigeerd 338,4 megawattpiek nieuw pv-vermogen – wat bij de volgende updates, afgaand op de historie, nog flink naar boven bijgesteld kan worden. VertiCer komt voor diezelfde periode gecorrigeerd uit op slechts 184,8 megawattpiek. Dat is een factor 9 verschil.

Voor 2025 botsen de bronnen nog harder: RVO registreerde dat jaar gecorrigeerd een jaargroei van 1.025,3 megawattpiek, terwijl VertiCer voor datzelfde jaar gecorrigeerd een nettoafname van 56,0 megawattpiek rapporteert. Voor 2024 liepen de cijfers eveneens ver uit elkaar: VertiCer meldde een ongekende groei van 3.841,7 megawattpiek, terwijl RVO uitkwam op 1.365,7 megawattpiek. Daarboven heeft RVO als gevolg van een uitspraak van de Raad van State aanzienlijk minder gedetailleerde data gepubliceerd dan voorheen: de tabellen per subsidieronde zijn niet meer openbaar. Wel lijken de data van RVO inmiddels een stuk betrouwbaarder dan die van VertiCer.

VertiCer wijst naar netbeheerders
VertiCer kampt op zijn beurt met data-lacunes, zoals het gat in de julidata dat verderop in dit artikel zichtbaar is. De betrouwbaarheid van de VertiCer-cijfers staat of valt met de kwaliteit van de aangeleverde data. Netbeheerders controleren die volgens VertiCer onvoldoende. Bovendien is het systeem van Garanties van Oorsprong (GvO’s) vrijwillig: wie na afloop van de subsidieperiode geen GvO’s meer nodig heeft, heeft weinig reden de inschrijving te verlengen. Daarnaast moeten grotere pv-installaties na 5 jaar wettelijk opnieuw worden aangemeld; gebeurt dat niet op tijd, dan daalt het ingeschreven vermogen tijdelijk, ook als de installatie gewoon blijft draaien.

‘Het kan zijn dat per abuis voor een aantal installaties tijdelijk een verkeerd vermogen bij VertiCer in het systeem staat’, verklaarde VertiCer-bestuurder Ilona Bruens eerder tegenover deze redactie. ‘Als duidelijk blijkt dat gegevens niet realistisch zijn, benaderen we de netbeheerder voor eventuele correctie.’

Het gevolg is zorgwekkend. Het werkelijke installatietempo van zonnepanelen via de SDE++ is in Nederland op dit moment niet betrouwbaar vast te stellen. Dat terwijl het kabinet op basis van juist deze gegevens beleidsambities formuleert, zoals richtwaarden voor het aandeel zonnepanelen in 2040.

Breed rood in augustus
In augustus daalde het aantal SDE+(+)-projecten volgens VertiCer in nagenoeg alle vermogensklassen. Gemeten naar aantallen was de klasse 100-250 kilowattpiek het zwaarst getroffen met een netto verlies van 80 installaties. De klassen 50-100 kilowattpiek (-35), 10-50 kilowattpiek (-33) en 250-500 kilowattpiek (-33) volgden. In de kleinste categorieën verdwenen 5 installaties netto in de klasse tot 5 kilowattpiek en 2 in de klasse 5-10 kilowattpiek. Alleen in de categorie groter dan 1.000 kilowattpiek stond de maandteller op nul.

Groot verliest het meest
Gemeten naar vermogen sloeg het verlies het zwaarst aan in de categorie groter dan 1.000 kilowattpiek, met een netto daling van 18,7 megawattpiek. De klassen 100-250 kilowattpiek (-13,6 megawattpiek), 250-500 kilowattpiek (-11,3 megawattpiek) en 500-1.000 kilowattpiek (-10,8 megawattpiek) lagen ook diep in het rood.

Kwartaalverlies houdt aan
Per kwartaal bezien verandert er weinig ten gunste voor het aantal projecten: het derde kwartaal van 2026 staat op -466 installaties, vrijwel gelijk aan de -467 van het tweede kwartaal. Een logisch gevolg van het feit dat voor een steeds groter aantal zonnepaneelinstallaties de 15-jarige subsidieperiode is afgelopen.

Het kwartaalverlies in megawattpiek presenteert een ogenschijnlijk dramatisch ander beeld. Terwijl het eerste kwartaal van 2026 positief uitkwam op plus 248,6 megawattpiek en het tweede kwartaal op -63,8 megawattpiek, bedraagt het netto vermogensverlies in het derde kwartaal per 1 september -1.347,9 megawattpiek. Omdat augustus zelf slechts -58,0 megawattpiek van dat kwartaalcijfer verklaart, betreft het overgrote deel de maand juli. Die julidata zijn vermoedelijk onvolledig en voorlopig: de omvang van het gat wordt in latere updates mogelijk grotendeels gecorrigeerd en weerspiegelt geen werkelijk installatieverlies van die omvang.

Recordjaar voor projecten
Het jaarresultaat voor het aantal projecten staat per 1 september 2026 al op -1.187 installaties, ruim 4 keer de krimp van -274 over het gehele jaar 2025. Gemiddeld verdwijnen in 2026 nu 148 pv-projecten netto per maand uit de database.

Vermogen keldert verder
Gemeten naar vermogen bedraagt de netto daling over de eerste 8 maanden van 2026 al 1.163,1 megawattpiek, ruim 20 keer de krimp van 56,0 MWp die VertiCer over heel 2025 rapporteerde, al dient de julidata-lacune daarbij te worden meegewogen.

Klein domineert in aantallen
Cumulatief telt de VertiCer-database per 1 september in totaal 35.024 pv-projecten. Naar aantal installaties gemeten domineert de kleinste klasse, 1-5 kilowattpiek, met 8.460 projecten die de komende 1 à 2 jaar allemaal uit de database zullen verdwijnen, omdat de 15-jarige subsidieperiode is afgelopen.

Meer statistieken over de energieopslag- en zonne-energiemarkt lezen? Lees dan het speciale Solar & Storage Magazine-dossier ‘De harde cijfers’.