Na bijna 3 jaar strijd verbiedt rechter 154 zonnepanelen op Grijze Silo Deventer

De vergunningsaanvraag voor zonnepanelen werd in december 2023 ingediend, ruim een week voordat de Omgevingswet inging. Dat is belangrijk, omdat hierdoor de oude regels van toepassing bleven.

Strijd om de ribben
De Grijze Silo heeft in het bestemmingsplan de bouwaanduiding ‘karakteristiek’. In de toelichting daarop staat dat het gebouw ‘een echt landmark voor Deventer’ is. Kenmerkend is volgens die toelichting de elegante uitstraling door de verticale ribben, waardoor de silo’s in het gebouw aan de buitenzijde af te lezen zijn. Volgens het beeldkwaliteitsplan voor het gebied vormen de bestaande silo’s bovendien de referentie voor nieuwbouw.

De Planadviesraad ruimtelijke kwaliteit (PAR) concludeerde daarom dat de ribben niet verloren mogen gaan en dat zonnepanelen alleen een overweging zijn als die ribben voldoende zichtbaar blijven.

Bestemmingsplan zwijgt over zonnepanelen
De aanvragers vonden dat het advies de mogelijkheden uit het bestemmingsplan te veel beperkt, omdat zonnepanelen volgens hen op grond van dat plan zijn toegestaan. De rechtbank volgt die redenering niet. Over zonnepanelen is in het bestemmingsplan niets geregeld, stelt de rechter vast, waardoor het college meer ruimte heeft om een bouwplan bij de welstandstoets af te wijzen.

De PAR zegt bovendien niet dat zonnepanelen helemaal niet mogen en is positief over de wens om te verduurzamen. Het gaat om deze specifieke manier van plaatsen, die de karakteristiek van de silo te veel aantast.

Gemeente hoeft geen alternatief
De aanvragers voerden aan dat de zonnepanelen niet anders kunnen worden bevestigd. Volgens een rapport van een adviesbureau is het beton van de wanden tussen de ribben constructief van mindere kwaliteit dan dat van de ribben, waarin de zonnepanelen kunnen worden verankerd. Dat is niet relevant, oordeelt de rechtbank. Het college moet beslissen op een aanvraag ‘zoals die is ingediend’ en hoeft niet meer te beoordelen.

Het was daarom ook niet aan de gemeente om te beargumenteren of er andere mogelijkheden zijn, en het college hoefde de aanvragers niet eerst de kans te geven om aannemelijk te maken dat het niet anders kan.

Niet aannemelijk gemaakt
De rechtbank deelt daarmee ook niet het standpunt van de bezwaarschriftencommissie dat de aanvragers een akkoord van het college moeten krijgen als zij aannemelijk maken dat een andere bevestiging niet kan.

Het college mocht op het tweede advies van de PAR afgaan. De aanvragers hadden niet met een deskundigenrapport aannemelijk gemaakt dat er reden was om aan de zorgvuldigheid van dat advies te twijfelen. Volgens de rechtbank stelde het college bovendien terecht de vraag of er andere manieren zijn om de energiebehoefte naar beneden te brengen.

Reclamedoek geen precedent
De aanvragers voerden verder aan dat de gemeente vooringenomen is en het gelijkheidsbeginsel schendt. Volgens hen hing er toen de gemeente zelf nog eigenaar van de Grijze Silo was een groot reclamedoek dat het zicht op de ribben volledig wegnam, en hangt aan de zwarte silo ernaast al jaren een gevelvullend reclamedoek, hoewel dat een gemeentelijk monument is. Ook gaat het college volgens hen voorbij aan de mogelijkheid om een gebouw van 60 meter hoog tegen de noordzijde van de silo te plaatsen.

De rechtbank oordeelt dat er ‘geen sprake is van een gelijk geval’. Voor het reclamedoek op de Grijze Silo, dat in 2015 of 2016 is verwijderd, is volgens het college nooit een omgevingsvergunning aangevraagd, waardoor er destijds geen toetsing was. Het doek op de zwarte silo hangt op een gebouw dat lang niet zo hoog is en geen verticale ribben heeft. Het hoge gebouw is bovendien nooit gerealiseerd, en de rechtbank wijst erop dat ‘bebouwing iets anders is dan plaatsing van zonnepanelen’. Aanknopingspunten voor vooringenomenheid vond de rechtbank niet.

Mediation zonder resultaat
De zaak werd vorig jaar november al in de rechtszaal behandeld. Daarna hield de rechtbank de zaak aan om te onderzoeken of mediation een oplossing kon bieden, maar de partijen bereikten geen overeenstemming. De rechtbank heeft daarom nu alsnog uitspraak gedaan. De aanvragers krijgen hun griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van hun proceskosten.