Capaciteitssturingscontract 2.0 is klaar: ‘Niet iedereen durfde te tekenen’

Het capaciteitssturingscontract (csc) bestaat sinds december 2025. Wat houdt het in?
‘Het is een uitbreiding van het capaciteitsbeperkingscontract (cbc). Daarmee spreek je af dat je je capaciteit beperkt als de netbeheerder dat aangeeft – bijvoorbeeld naar de helft of naar 0. Daar krijg je een vergoeding voor. Dat kan als invoeder, bijvoorbeeld van zonne-energie, maar ook als energiegebruiker. Met het capaciteitssturingscontract kun je 2 kanten op regelen. Heb je een batterij, dan kan de netbeheerder zeggen: ik wil dat jij op dat moment niet invoedt, en dat je zelfs energie gaat afnemen van het stroomnet.’

Wat levert dat op?
‘Voldoe je aan bepaalde voorwaarden en teken je een capaciteitssturingscontract, dan kun je congestieverzachter worden. Volgens het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM krijg je dan eerder een aansluiting of extra netcapaciteit. Het voordeel voor de netbeheerder en andere klanten is dat jij congestie vermindert, waardoor meer bedrijven kunnen worden aangesloten. De contracten worden dan ook al regelmatig afgesloten, vooral door partijen op de wachtlijst.’

Maar Holland Solar zag knelpunten…
‘In zowel het capaciteitsbeperkingscontract als capaciteitssturingscontract stonden afspraken die het de markt echt moeilijker maakten om te tekenen, omdat dingen onduidelijk waren of er veel risico bij de marktpartij werd gelegd. Niet iedereen durfde het aan, ook al werd het nut over het algemeen wel gezien. Daarom zijn we vanaf januari met de netbeheerders in gesprek gegaan om de contractvoorwaarden aan te passen.’

Wat was er onduidelijk?
‘Bijvoorbeeld wie precies de contractant is: de eigenaar van het zonnepark of de congestie service provider (csp)? Nu is duidelijk dat het contract met de asset owner wordt afgesloten. Ook was onduidelijk wanneer je je niet aan de afspraak houdt. Hoe meet of test de netbeheerder dat jij niet of onvoldoende hebt teruggeschakeld? Zolang dat niet helder is, weet je niet wanneer je erop wordt afgerekend.’

En waar zat een te groot risico?
‘In de aansprakelijkheid voor gevolgschade. Hield je je niet aan de afspraak en leidde dat tot een grote storing in het stroomnet, dan kon jij aansprakelijk worden gehouden, ook als dat niet helemaal terug te leiden was tot jouw gedrag. De kans daarop is heel klein, maar als het gebeurt, kan dat grote gevolgen hebben. Marktpartijen hebben daar heel weinig grip op. Ben je een keer net te laat, of schakel je net niet 100 procent terug, dan kun je in één keer failliet zijn.’

Hoe zijn jullie eruit gekomen?
‘Voor een van de eerste keren zaten netbeheerders en marktpartijen echt samen aan tafel, een paar keer een hele dag, met inhoudelijke experts en juristen van beide kanten. Zo konden we meteen alle juridische haken en ogen bespreken. Dat heeft heel erg geholpen om tot het capaciteitssturingscontract 2.0 te komen, met duidelijkere voorwaarden en minder risico voor de markt. Daardoor kunnen nu meer partijen tekenen, en ook sneller. Kortom, de basis is echt beter. Tegelijkertijd: het blijft een standaardcontract waarover je met de netbeheerder kunt onderhandelen.’

Wat betekent dit voor eigenaren van bestaande zonneparken?
‘Had je al zo’n contract, dan kun je vragen of je naar de nieuwe bepalingen kunt overstappen. Wil je een batterij bij een zonnepark plaatsen, dan moet je eigenlijk bijna wel een capaciteitssturingscontract tekenen, omdat je dan twee kanten op regelt. Dat kan nu onder betere voorwaarden. Die gelden nu ook voor het capaciteitsbeperkingscontract, dus voor wie alleen invoedt.’

Is dit het eindplaatje?
‘Nee. We zijn nu in gesprek over verdere verbetering. Een belangrijk punt is hoeveel vergoeding je krijgt als je niet 100 procent aan de afspraak hebt voldaan, maar wel grotendeels. Daarnaast hebben we bijvoorbeeld nog wensen over hoe de vergoedingsstructuur eruitziet. We hebben ons bewust eerst gefocust op een paar grote pijnpunten waarvan we dachten: daar moeten we toch uit kunnen komen. Over een aantal maanden komt er hopelijk een nieuwe, betere versie.’

Is dit een pleidooi om vaker zo met netbeheerders samen te werken?
‘Absoluut. Ook van de netbeheerderskant hoorde ik positieve geluiden. Het biedplichtcontract voor redispatch wordt nu op een vergelijkbare manier herzien. We zouden dat ook graag op meer onderwerpen doen, zoals de aanbetalingen voor de wachtrijen. Daar is het nog meer: wij geven een keer input mee en zij komen met iets. Bij de aannames in de congestieonderzoeken van de netbeheerders is het proces dit jaar gewijzigd en wordt de markt meer aangehaakt, maar ook nog niet zo vergaand als bij deze contracten. Het liefst zouden we dit soort zaken echt meer in cocreatie oppakken. Ik denk dat we daar nu langzaam naartoe groeien: dat de samenwerking met netbeheerders ook echt een samenwerking wordt.’