‘Laadpalen hebben meer aandacht en liefde nodig’

Hebben laadpalen onderhoud nodig?
‘Ja, in ieder geval meer aandacht en liefde dan ze nu af en toe krijgen. Bij AC-laadpalen, thuis of openbaar, gaat het vooral om visuele controle. Is de laadpaal niet aangereden, is de stekker nog in orde, staat hij niet onder het onkruid?’

Wat is het risico als je dat laat liggen?
‘Veel ongevallen of gedoe met laadpalen beginnen bij de stekker. Valt die connector een keer op de grond, dan kun je een mechanisch defect hebben. Er zijn in het verleden branden en andere incidenten geweest met elektrische auto’s, omdat de stekker beschadigd was. Ook elektrocutie is een risico. Dat geldt voor AC en DC, dus het is heel nuttig om af en toe te kijken of alles nog in orde is.’

DC-laders zijn in dat opzicht risicovoller…
‘Daar heb je hogere vermogens en hogere stromen, en de werking is anders. Bij een AC-laadpaal wordt de stroom in je auto omgezet naar gelijkspanning, bij een DC-lader gebeurt dat buiten de auto. Die laders moeten compatibel zijn met heel veel auto’s. Daar moet meer oog voor zijn. Schade voorkomen begint bij de installatie. Testen of een laadpaal goed is opgeleverd is daarbij een bijzonder aandachtspunt. Gebruik je daarbij de elektrische auto van de klant, die van jezelf, of doe je het met een aparte installatietester? Die kost maar een paar honderd euro.’

De markt voor DC-laadinfra groeit hard…
‘En dus duikt iedereen en zijn moeder erop. Maar dat betekent niet dat we allemaal weten hoe je een laadplein aanlegt. Ik zie het de laatste tijd veel in transport en logistiek. Daar heb je veel papa-en-mamabedrijfjes met een paar vrachtwagens. Met kerst zitten ze samen aan tafel, en dan vraagt de jongste zoon: “Papa, moeten we niet eens elektrisch gaan rijden?” Met lichte tegenzin zegt papa: “Het is goed, koop er maar een.” In juni, juli wordt die truck geleverd, en dan beseffen ze: “Shit, we hebben ook nog een laadpaal nodig.” Dus bestellen ze die nog even.’

En dan kan het misgaan?
‘Er komt best wel wat op zo’n bedrijf af. Vroeger was de koffiemachine de spannendste stroomgebruiker. Nu staat er ineens misschien wel 400, 500 kilowatt aan laadvermogen. Daarin moet een ondernemer begeleid worden. Wat betekent dat voor zijn meterkast en zijn installatie? Waar zet je laadpalen neer? Zeker in transport en logistiek is aanrijbeveiliging heel belangrijk. Je stuurt een grote, zware machine en hebt weinig overzicht. Je zet laadpalen dus niet op een plek waar je hem zomaar van de muur rijdt. Wat ook vaak beter kan, is de kabelberekening. Er gaat urenlang veel vermogen doorheen. Zijn de kabels dan niet te dun? En is er rekening gehouden met de grond waarin ze liggen? Het is dus niet even een laadpaaltje in de grond beuken. Er komt echt meer bij kijken.’

Dat wordt onderschat?
‘Ja, echt. Vooral bij de oplevering, zo van: ik heb mijn plas gedaan en fijn weekend. Kom op zeg, er wordt serieus geld voor betaald en we hebben het over een serieus elektrotechnisch risico. Denk daar alsjeblieft gewoon even goed over na.’

En het onderhoud daarna?
‘Dat wordt vaak afgedekt met een service level agreement. Prima, maar dan moet je die klant eerst uitleggen wat dat betekent en wat er wel en niet in zit. Verder: een AC-lader is eigenlijk gewoon een stuk contact, afgewerkt met wat plastic of staal. In een DC-lader zit echte elektronica. Die dingen worden op afstand uitgelezen, maar toch is visuele controle veel belangrijker, vanwege de grotere risico’s. Heel snelle laders zijn vloeistofgekoeld; ook dat vraagt onderhoud. Een DC-lader heeft absoluut veel meer aandacht nodig.’

En bij een heel laadplein?
‘Daar zit vaak energiemanagement achter. Die software voorkomt bijvoorbeeld dat de laadpalen de hoofdzekeringen opblazen. Die functionaliteit wil je testen. En doe je een software-update, dan wil je niet dat die functionaliteit sneuvelt.’

Die software brengt ook digitale veiligheidsrisico’s met zich mee…
‘Daar moet een installateur ook iets mee en daar wordt best makkelijk overheen gestapt. Neem de standaardwachtwoorden waarmee je op afstand bij een laadpaal kunt: worden die wel of niet veranderd? Je hoeft geen cyberexpert te worden. Maar je bent wel gewoon installateur en moet dus zorgen dat je er wat van weet. Het begint bij de keuze welke laadpalen je wel en niet aanbiedt. Kies je een inherent veilig product, voor zover je dat kunt beoordelen, dan heb je al veel ondervangen.’

Er zijn normen voor de installatiekwaliteit. Is er ook een inspectieplicht?
‘Het is een nieuwe markt, en er gaat het een en ander mis. Er zijn vrachtwagens stukgegaan door slecht geïnstalleerde laadpleinen, en dat kost veel geld. Niet voor niets opperde verzekeraar TVM al eens een eigen keuringsscope voor deze installaties. Zelfinspectie is het minimum; ik ondersteun eigenaren van DC-laadpleinen daarbij. Maar ik voel veel voor een inspectieplicht vanaf een bepaalde grootte. Daar wordt over gepraat. Er gebeurt echter nog niets. Het klinkt wellicht cru, maar misschien moet het eerst een keer flink misgaan.’

Zo’n inspectie is een specialisme?
‘Een wisselspanningsinstallatie kun je redelijk makkelijk controleren. Plat gezegd: kleur op kleur, je bent elektromonteur. Zodra er elektronica bij zit, zoals een DC-lader of een omvormer, ben je afhankelijk van fabrikantspecifieke eigenschappen, net zoals bij batterijen. Je moet bij elk merk de datasheets doorspitten om te zien wat wel en niet kan en moet worden gecontroleerd; lastig, maar noodzakelijk. Dat betekent ook dat de aanleg per merk verschilt. Dat moet de installateur snappen, zeker omdat zijn klanten dat doorgaans niet doen.’