Na flexibiliteitsconsultatie weet CREG wat sector verwacht: schrap drempels, dan lost batterijmarkt de rest op

De consultatie werd georganiseerd door Elia, Synergrid en de Belgische distributienetbeheerders. Aanleiding was het rapport over de Belgische behoefte aan flexibiliteit: de Flexibility Needs Assessment.

In totaal kwamen tijdens de consultatie 11 reacties binnen, waarvan 2 vertrouwelijk. De 9 openbare reacties zijn afkomstig van Essenscia, VNR, ENGIE, BSTOR, Edora, COGEN Vlaanderen, ODE, FEBELIEC en FEBEG. Het nu gepubliceerde consultatiedocument beantwoordt alle ingekomen opmerkingen en geeft aan welke feedback is verwerkt in het voorstel dat aan energieregulator CREG ter goedkeuring wordt voorgelegd.

Markt boven subsidies
Vrijwel alle respondenten zijn het over één ding eens: flexibiliteit moet via de markt worden gerealiseerd, niet via steunmaatregelen. FEBEG, ENGIE, Essenscia en FEBELIEC betogen stuk voor stuk dat het verwijderen van belemmeringen effectiever is dan het opzetten van nieuwe ondersteuning.

De inzet is groot: het Elia-rapport toont aan dat volledige integratie van hernieuwbare energie tot 23 gigawatt flexibiliteit vraagt en de sector wil die uitdaging via de vrije markt aanpakken.

Batterijen: onmisbaar maar onzeker
Geen enkel onderwerp keert vaker terug in de consultatiereacties dan batterijen. BSTOR, ENGIE en FEBELIEC verwijzen naar het BAT+-scenario, dat aantoont dat extra batterijinzet het flexibiliteitstekort halveert ten opzichte van het basisscenario.

Tegelijkertijd plaatsen meerdere partijen vraagtekens bij de haalbaarheid: de businesscase voor grootschalige opslag staat onder druk nu de CREG de tariefvrijstelling voor grote batterijen heeft geschrapt, en de vereiste capaciteit in het BAT+-pad is sowieso ambitieus. Elia erkent de onzekerheid en bevestigt dat de scenario’s voor AdeqFlex 2027 worden bijgewerkt met de meest recente marktdata.

3 procent ter discussie
De aanname dat 3 procent van de zakelijke zonnepanelen reageert op negatieve stroomprijzen is een van de meestbesproken punten in de consultatie. VNR, Edora en FEBEG vinden die methode onvoldoende onderbouwd om er beleid op te baseren; FEBELIEC trekt de tegengestelde conclusie: voor grote niet-residentiële installaties is de aanname juist te laag, omdat die eenheden al actief deelnemen aan de markt.

Ondanks forse kritiek van de sector op de gehanteerde aannames, houdt Elia voorlopig vast aan de huidige schatting op basis van meetdata. Wel erkent de hoogspanningsnetbeheerder dat dit cijfer onzeker is en bij de volgende editie van de studie herzien kan worden.

Nu beslist CREG
Met de afronding van de consultatie is de eerste fase van de procedure voltooid. Elia verwerkt de ingekomen opmerkingen in het definitieve rapport en legt dit voor aan de CREG ter goedkeuring.

Een tweede editie van de Flexibility Needs Assessment staat gepland voor 2028: die versie zal ook congestieproblemen op hoogspanningsniveau bevatten en een verfijndere analyse van de flexibiliteitspotentie van de regionale stroomnetten, aldus Elia.