Groen dak met zonnepanelen: kies vegetatiematten, want vegetatietrays zijn niet brandveilig genoeg

Het rapport dateert van januari 2025, maar werd pas deze maand openbaar gemaakt door publicatie via het Rijksvastgoedbedrijf, de vastgoeddienst van de rijksoverheid. Die liet brandveiligheidsspecialist Peutz 4 brandtests uitvoeren op een nagebootste dakconstructie.

Worstcasescenario
Het worstcasescenario: de situatie na een extreem droge zomer, met een vochtgehalte van slechts 10 procent in de vegetatielaag. Als ontstekingsbron diende een propaangasbrander van 6 kilowatt, vergelijkbaar met de energie van een vlamboog in een zonnepaneelinstallatie.

Eerder Efectis-onderzoek wees al uit dat brand zich typisch onder zonnepanelen verspreidt en smeltende kunststof door de dakconstructie kan lopen, maar de combinatie met een vegetatiedak was nog niet eerder specifiek onderzocht.

Vegetatiematten of vegetatietrays
De tests maakten een scherp onderscheid zichtbaar. Bij glas-foliezonnepanelen op vegetatiematten, een mengsel van sedum en kruiden op een substraatlaag, bleef de brand in alle testvarianten beperkt tot de vegetatielaag direct onder het brandende zonnepaneel. De dakbedekking van EPDM, de dakisolatie en het naastgelegen zonnepaneel raakten niet aangetast. De maximaal gemeten temperatuur op het EPDM bleef tussen de 20 en 25 graden Celsius, ver onder de kritische grens van 90 graden Celsius waarboven EPDM beschadigt.

Bij vegetatietrays lagen de uitkomsten radicaal anders. Slechts 14,5 minu na het ontsteken had het vuur zich uitgebreid naar aangrenzende zonnepanelen én door de volledige dakopbouw heen: vegetatielaag, EPDM, glasvlies en EPS-isolatie tot aan de stalen damwandplaten. De test moest voortijdig worden gestopt omdat de EPDM-dakbedekking 110 graden Celsius bereikte. Uiteindelijk haalde het EPDM een maximale temperatuur van 150 graden Celsius, ruim boven de kritische grens van 90 graden Celsius, terwijl in de vegetatielaag zelf een piektemperatuur van 196 graden Celsius werd gemeten.

Dakdoorvoeringen smelten bij brand
Peutz mat ook de warmtestraling op afstand van het brandende zonnepaneel. Ter hoogte van een typische uitlaat of kabeldoorvoer, op 500 millimeter van het zonnepaneel, bereikte de warmtestraling bij de vegetatietray-test een maximale waarde van 4,5 kilowatt per vierkante meter. Die waarde staat gelijk aan 258 graden Celsius.

Polyethyleen, het gangbare materiaal voor dakdoorvoeringen, smelt bij 115 tot 135 graden Celsius: de gemeten warmtestraling is daarmee ruim hoog genoeg om de kunststoffen te laten smelten.

Dakdoorbranding zeer waarschijnlijk
Op basis van de gemeten waarden concludeert Peutz dat het bij vegetatietrays ‘zeer waarschijnlijk’ is dat de dakconstructie, inclusief uitlaten en doorvoeringen, zou bezwijken en dat brand zich naar een ondergelegen brandcompartiment zou uitbreiden. Voor gebouwen met een groen dak én zonnepanelen heeft dat directe gevolgen voor de brandcompartimentering.

Bij vegetatiematten is de conclusie tegengesteld: Peutz verwacht geen branduitbreiding naar een ondergelegen brandcompartiment. Variaties in testopstelling, zoals andere posities van montagerails, hogere luchtstromingen of een grotere afstand tussen zonnepaneel en vegetatielaag, veranderden dit beeld in geen enkele van de tests.

Het onderzoek is uitsluitend uitgevoerd op glas-foliezonnepanelen. Of glas-glaszonnepanelen tot andere uitkomsten leiden, is niet onderzocht.