Forse kritiek Vlaams Parlement op trage uitrol windmolens en zonnepanelen, minister werkt aan nieuwe versie klimaatplan

Het voortgangsrapport van het Vlaamse Energie- en Klimaatplan (VEKP) was in het Vlaams Parlement voer voor discussie en leidde tot kritische vragen van Jos D’Haese (PVDA) en Bogdan Vanden Berghe (Groen) aan minister Depraetere (Vooruit).

Doelstelling ver buiten bereik
Het voortgangsrapport van het Vlaamse klimaatplan toont slechte rapportcijfers: het aandeel hernieuwbare energie daalde in 2024 en de installaties van zonnepanelen en windmolens zijn in vrije val geraakt. Vanden Berghe schetste de omvang van de Vlaamse klimaatachterstand in concrete getallen. ‘We zitten nu op ongeveer 27 procent in plaats van 40 procent’, stelde hij. ‘Er moet nog 9 miljoen ton af (red. CO2-reductie), dat is 1,5 miljoen ton per jaar. Zo’n tempo hebben we nog nooit gehaald in Vlaanderen.’

Vlaanderen had eerder de ambitie al bijgesteld van 47 procent naar 40 procent minder CO2-uitstoot tegen 2030, maar ook die verlaagde lat wordt niet gehaald. De transportsector vormt daarbinnen het grootste struikelblok: die sector stoot anno 2026 meer CO2 uit dan in 1990 en moet nog 4,9 miljoen ton schrappen, de helft van de totale klimaatinspanning.

Vrije val van zonnepanelen
D’Haese wees op een extra zorgelijk signaal voor de energietransitie. ‘Het aandeel van hernieuwbare energie in onze energiemix daalt in 2024’, zei hij. ‘De installatie van nieuwe capaciteit voor zonne-energie en windenergie zit gewoon in een vrije val.’

De nieuwste Vlaamse installatiecijfers voor zonnepanelen laten zien dat in 2025 het aantal nieuwe zonnepaneelinstallaties 35 procent lager lag dan een jaar eerder. Voor windenergie was het beeld dat D’Haese neerzette nog scherper: ‘In de eerste 5 maanden van dit jaar werden er twee windmolens geplaatst in Vlaanderen’, aldus D’Haese. ‘We hebben meer ministers van Klimaat dan dat er windmolens bij zijn gekomen.’

Depraetere: 11 nieuwe maatregelen
Minister Depraetere erkende de kritiek. ‘De cijfers zijn dramatisch. Dat is ook zo’, zei ze. Ze wees er echter op dat de rapportcijfers betrekking hebben op 2025 en dat het in dat jaar besliste klimaatplan daarin nog niet zichtbaar kan zijn. Ze somde 11 maatregelen op die sindsdien zijn genomen: nieuwe financieringsregels voor hernieuwbare energie, versnellingszones voor de plaatsing van windmolens, een taxshift die de elektriciteitsfactuur moet verlagen, afschaffing van subsidies voor olieraffinaderijen en hervormingen van de woningrenovatiepremies.

‘Op het vlak van hernieuwbare energie is er het voorbije 1,5 jaar bijzonder veel beslist over nieuwe financieringsregels en nieuwe versnellingszones waar die windmolens moeten komen’, aldus de minister.

Niet mee wachten
Depraetere kondigde ook aan te werken aan een nieuwe versie van het VEKP met maatregelen tot 2040. ‘We gaan daar niet mee wachten, we gaan daar niet mee talmen’, liet ze weten. Het plan wordt de komende maanden aan de ministerraad voorgelegd. In het huidige plan is bovendien een verzekeringsmechanisme opgenomen: als de maatregelen onvoldoende blijken, zijn bijsturingen verplicht voor alle betrokken ministers.

Vanden Berghe was na het debat weinig overtuigd. ‘Het is uw eerste rapport en het is een dikke buis’, reageerde hij. ‘Dit rapport toont aan dat er na 1 jaar geen verschil is tussen een N-VA-minister en een minister van Vooruit op de post van Klimaat.’