Consumentenbond vraagt alternatief voor salderingsregeling en transparantere energierekening voor zonnepaneelbezitters

Meer dan 1 op de 3 Nederlandse woningen heeft al zonnepanelen. De Consumentenbond benadrukt in zijn position paper dat het merendeel van die huishoudens slechts beperkt profiteert van de elektriciteit die de zonnepanelen opwekken, omdat de stroom niet altijd op het moment van opwek kan worden gebruikt. De overheid heeft zonnepanelen jarenlang aangeraden, maar dreigt ze nu onrendabel te maken door het beleid te wijzigen en dat schaadt niet alleen het vertrouwen van consumenten in zonnepanelen zelf, maar ook in de energietransitie als geheel, stelt de Consumentenbond.

Zekerheid na de saldering
De salderingsregeling, die het mogelijk maakt opgewekte zonnestroom te verrekenen met eigen stroomverbruik, eindigt per 1 januari 2027. Huurders betalen doorgaans een maandelijkse bijdrage of hogere servicekosten voor zonnepanelen op hun huurwoning, terwijl die bijdrage na 2027 niet meer wordt gedekt door het voordeel op de energierekening.

De Consumentenbond werkte 2 jaar geleden een alternatief uit: een zonnestroomsubsidie van 10 eurocent per teruggeleverde kilowattuur voor een vaste periode van 15 jaar. Dat instrument zou de terugverdientijd bij toenmalige prijsverwachtingen terugbrengen van 25 jaar naar ongeveer 9 jaar, tegen een derde van de kosten van de salderingsregeling. ‘De precieze hoogte van een regeling moet vanzelfsprekend opnieuw worden bepaald aan de hand van actuele prijzen en verwachtingen’, aldus de Consumentenbond. ‘Een dergelijke regeling kan ook makkelijk voorzien worden van een maximumaantal kilowattuur per jaar.’

Doel staat voorop
‘Een dergelijk gericht instrument hoeft niet automatisch tot extra belasting van het elektriciteitsnet te leiden’, vervolgt de belangenorganisatie. ‘De door ons voorgestelde subsidie is zo ontworpen dat direct gebruik van zelf opgewekte zonnestroom nog altijd flink meer oplevert dan teruglevering. Daarmee blijft er een prikkel om bijvoorbeeld apparaten te gebruiken of een elektrische auto te laden wanneer de zon schijnt.’

De consumentenorganisatie houdt niet per se vast aan één specifieke subsidievorm. Afgelopen december legde een brede coalitie van organisaties – waaronder Vereniging Eigen Huis, Aedes, de Woonbond, Natuur & Milieu en Milieudefensie – ook alternatieven voor, zoals het salderen van de energiebelasting en een aanschafsubsidie met afbouwpad.

Licht op de rekening
Voor de Consumentenbond staat het doel voorop: huurders moeten aantoonbaar voordeel houden van zonnepanelen op hun woning, ongeacht hoeveel eigen verbruik zij kunnen realiseren.

Naast een alternatief instrument voor salderen vraagt de Consumentenbond aandacht voor de ondoorzichtigheid van de energierekening voor zonnepaneelbezitters. Consumenten moeten contracten van energieleveranciers eenvoudig kunnen vergelijken en vóór aanschaf van zonnepanelen redelijk kunnen inschatten wat teruglevering gedurende de levensduur van hun investering oplevert. Terugleverkosten moeten transparant en goed onderbouwd zijn, met adequaat toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt (ACM) om onnodig hoge tarieven te voorkomen. Een heldere en voorspelbare rekening draagt niet alleen bij aan consumentenbescherming, maar ook aan het vertrouwen dat nodig is om huishoudens te blijven bewegen tot investeren in zonnepanelen.

De bond besluit: ‘Adequaat toezicht blijft nodig om onnodig hoge terugleverkosten te voorkomen en energieleveranciers te stimuleren hun werkelijke kosten te verlagen, bijvoorbeeld door betere voorspellingen van de stroomproductie en investeringen in flexibiliteit en opslag.’