Europa minder afhankelijk van Chinese batterijen en zonnepanelen door miljardensteun voor eigen fabrieken

Het geld komt uit het Innovatiefonds, waarvan de oproep afgelopen december werd geopend. De Europese Commissie financiert het fonds met de opbrengsten van het Europese emissiehandelssysteem ETS, waarin bedrijven betalen voor hun uitstoot van broeikasgassen. Die opbrengsten gaan zo terug naar innovatieve technologieën die de uitstoot verlagen. De geselecteerde projecten zijn verspreid over 23 landen. Ze lopen uiteen van energie-intensieve industrie, hernieuwbare energie en innovatieve energieopslag tot schone mobiliteit, geavanceerde alternatieve brandstoffen en het afvangen van CO2 bij de industrie.

Primeur voor kernenergie
Voor het eerst staan er een project met een kleine modulaire kernreactor en een project dat CO2 rechtstreeks uit de lucht haalt en opslaat op de lijst. Ook krijgen 6 projecten steun die zich richten op kritieke grondstoffen, zoals materialen voor permanente magneten op basis van zeldzame aardmetalen en voor batterijen.

Volgens de Europese Commissie kunnen de 77 projecten in hun eerste 10 jaar samen ongeveer 290 miljoen ton broeikasgasuitstoot voorkomen.

Alle categorieën overvraagd
Bij alle 5 categorieën van de oproep was er meer belangstelling dan geld. In de categorie grootschalige projecten zijn 12 projecten geselecteerd, die samen ongeveer 1,58 miljard euro aan steun vragen. In de middelgrote categorie gaat het om 17 projecten met een gezamenlijke aanvraag van ongeveer 458 miljoen euro. Daarnaast vragen 20 kleinschalige projecten samen ongeveer 124 miljoen euro.

Voor de productie van schone technologie, zoals warmtepompen, zonnepanelen, elektrolysers en batterijen voor elektrische auto’s, zijn 12 projecten geselecteerd. Zij vragen samen bijna 895 miljoen euro aan steun. Tot slot gaat het om 16 pilotprojecten met een gezamenlijke aanvraag van ongeveer 394 miljoen euro.

Gigafabriek in Hambach
Voor de zonne-energiesector springt het SOLAR4EU-project van het Franse Holosolis eruit. Het bedrijf bouwt in het Franse Hambach een geïntegreerde fabriek voor zonnecellen en zonnepanelen met een capaciteit van 5 gigawattpiek. De fabriek gaat zonnepanelen maken met n-type TOPCon-technologie. De productie verloopt op een sterk geautomatiseerde productielijn. Holosolis verwacht er meer dan 2.000 banen mee te scheppen en wil de afhankelijkheid van zonnepanelen van buiten de Europese Unie (EU) verminderen.

Ook het Belgische Umicore krijgt steun, voor het pilotproject ReGAIN. Umicore zet daarmee als eerste een pilotproductielijn op voor folies die worden gebruikt in hoogwaardige zonnecellen, waarvoor minder germanium nodig is. De wafers van germanium worden nu één keer gebruikt. In het nieuwe circulaire proces kunnen ze meerdere keren worden hergebruikt, zodat er minder nieuwe grondstof nodig is. Het project voorkomt in 10 jaar bijna 60 kiloton CO2-equivalent en is bedoeld voor ruimtevaart en geavanceerde zonne-energie.

Lithium uit aardwarmte
Het Franse Eramet bouwt met het project Ageli de eerste industriële installatie in Frankrijk die lithium uit aardwarmtewater haalt. De installatie produceert tot 15.000 ton lithiumcarbonaat per jaar dat geschikt is voor batterijen, en combineert de winning van warmte en elektriciteit uit aardwarmte met de winning en raffinage van lithium. Volgens het projectplan is dat genoeg om in ongeveer 10 procent van de Europese behoefte voor stationaire energieopslag te voorzien.

In Spanje bouwt PowerCo Battery Spain een gigafabriek die tot 27 gigawattuur per jaar aan batterijcellen voor elektrische auto’s gaat maken. Het gaat om prismatische cellen van lithiumijzerfosfaat met een hoge energiedichtheid. De volledig elektrische fabriek krijgt 2 blokken met in totaal 8 productielijnen en draait op hernieuwbare elektriciteit.

Het Belgische Aertssen Group ontwikkelt met MOBIUS tot slot een mobiel batterijsysteem dat zware bouwmachines zonder netaansluiting op de bouwplaats emissievrij aandrijft. Staat de batterij stil, dan levert die diensten aan het stroomnet en ondersteunt de batterij de opwek van hernieuwbare energie op de bouwplaats. Volgens het projectplan kunnen de inkomsten uit die netdiensten de kosten van mobiele opslag en transport volledig dekken. Daarmee moet het kostenverschil tussen dieselmachines en emissievrij materieel verdwijnen.