Brabant maakt lokaal eigendom zonneparken minder vrijblijvend

Gedeputeerde Staten hebben het voorstel voor de Verordening lokaal eigendom hernieuwbare energie Noord-Brabant aangepast en ter goedkeuring voorgelegd aan Provinciale Staten die het finale oordeel moeten vellen.

Vaker financieel profiteren
Met de regels wil de provincie inwoners, lokale ondernemers en overheden meer invloed geven op wind- en zonneparken in hun omgeving. Zij moeten daardoor ook vaker financieel van de projecten kunnen profiteren.

De verordening verplicht initiatiefnemers om ‘zich aantoonbaar in te spannen voor 50 procent lokaal eigendom’, schrijven Gedeputeerde Staten. Het streven naar lokaal eigendom wordt daarmee volgens het provinciebestuur ‘niet meer vrijblijvend’.

Grote zonneparken
Voor zonne-energie geldt de verordening alleen voor zonneparken met een vermogen vanaf 50 megawatt. Bij windenergie ligt de grens op 15 megawatt. Het gaat daarmee om projecten die vanwege hun omvang onder de verantwoordelijkheid van de provincie vallen.

Wanneer de provincie de besluitvorming over zo’n project overdraagt aan een gemeente, moet die gemeente de provinciale regels eveneens toepassen. Gemeenten mogen voor kleinere wind- en zonneparken zelf een verordening voor lokaal eigendom vaststellen. De provincie wil voorkomen dat omwonenden alleen hinder ondervinden van projecten. Zij moeten ‘niet alleen de lasten, maar ook de lusten’ ervaren.

Geen harde norm
De verordening verplicht ontwikkelaars niet om daadwerkelijk 50 procent lokaal eigendom te realiseren. Het gaat om een inspanningsplicht. Een initiatiefnemer moet serieus proberen lokale partijen als mede-eigenaar bij het project te betrekken en vervolgens uitleggen wat die inspanningen hebben opgeleverd.

Blijft het aandeel onder 50 procent, dan moet de ontwikkelaar onderbouwen waarom een hoger percentage niet haalbaar bleek. De provincie kiest daarmee voor dezelfde benadering als de afgelopen herfst door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) gepresenteerde modelverordening voor lokaal eigendom.

De nuance is belangrijk. Noord-Brabant verplicht dus niet dat precies de helft van ieder groot zonnepark in lokale handen komt. De verplichting betreft het benaderen van lokale partijen, het voeren van overleg en het verantwoorden van de uitkomst. Over de vraag of een harde wettelijke eis wenselijk en uitvoerbaar is, bestaat al langer discussie binnen de zonne-energiesector.

Bewijs direct nodig
Ontwikkelaars moeten hun bewijsstukken indienen op het moment dat zij de aanvraag voor het project bij het bevoegde gezag indienen. De stukken moeten duidelijk maken welke inwoners, ondernemingen en andere lokale partijen zijn benaderd, welke mogelijkheden voor mede-eigendom zijn aangeboden en welke afspraken zijn gemaakt. Voorafgaand aan de aanvraag vindt bovendien een voortgangsoverleg plaats met de ontwikkelaar, het bevoegd gezag en de betrokken lokale partijen.

Dat gesprek moet duidelijk maken of de ontwikkelaar ‘op de goede weg’ is en geeft de provincie of gemeente de mogelijkheid om tijdig bij te sturen.

Besluit in september
Provinciale Staten behandelen de verordening volgens de huidige planning op 18 september. Na goedkeuring wordt de regeling gepubliceerd en treedt deze de dag na publicatie in werking.