Belangenorganisaties eisen actie kabinet na afschaffen salderingsregeling, oproep om kwetsbare groepen te compenseren

In een brief aan 4 ministers en 4 vaste Kamercommissies presenteert de coalitie concrete voorstellen. Naast Aedes, de Woonbond en NOC*NSF tekenen ook Energie Samen, het Kenniscentrum Sport & Bewegen, de Landelijke Vereniging Kleine Kernen (LVKK), de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) en het Nationaal Klimaat Platform (NKP) de brief.

Tijdelijke verzachting
Het NKP sloeg in augustus al alarm dat de abrupte afschaffing van het salderen zonder afbouwpad tot ernstige problemen zou leiden. Nu volgen de concrete eisen.

‘Een tijdelijke verzachting van de lastenverzwaring die nu voor kwetsbare groepen dreigt, is gerechtvaardigd’, stelt NKP-voorzitter Kees Vendrik. De coalitie benadrukt dat zij niet pleit voor herintroductie van de salderingsregeling. Wel zouden tijdelijke maatregelen nodig zijn om te voorkomen dat huurders, sportverenigingen en dorpshuizen duurder af zijn mét zonnepanelen dan daarvoor.

Klap zonder afbouwpad
Het kabinet-Schoof koos bij de afschaffing van de salderingsregeling per 1 januari 2027 voor een route zonder overgangsregeling. Dat pakt voor een deel van de samenleving aanzienlijk nadeliger uit dan voor een ander deel, zo benadrukken de organisaties. Ze leggen uit dat op circa 60 procent van de koopwoningen inmiddels zonnepanelen liggen; in de sociale huursector is dat slechts 23 procent. Juist de groepen die minder goed zijn uitgerust om zelf te investeren in flexibiliteitsoplossingen zoals thuisbatterijen of elektrische auto’s, worden het hardst getroffen door de abrupte overgang.

Voor sociale huurders dreigt de situatie volgens het NKP paradoxaal te worden: zij riskeren na 1 januari 2027 hogere woonlasten dan wanneer ze nooit zonnepanelen hadden gehad. Bij sportverenigingen en dorpshuizen dreigen contributiestijgingen en bezuinigingen op activiteiten. De coalitie vraagt de overheid om een deel van de extra belastinginkomsten die de afschaffing oplevert, in te zetten voor tijdelijke compensatie.

Flexibiliteit als sleutel
Op de langere termijn moet investeren in flexibiliteit aantrekkelijker worden. Nu de waarde van zonnestroom afhankelijk is van het moment en de plaats van opwek en verbruik, is het zaak dat iedereen meer van de eigen opwek direct gebruikt. Voor huiseigenaren wijst de coalitie op thuisbatterijen en residentiële warmteopslag, bij voorkeur via een aantrekkelijk financieringsinstrument. In de sociale huursector zijn techniekneutrale subsidie- en financieringsmaatregelen gewenst, zodat woningcorporaties hun investeringsruimte behouden.

Voor wijkcentra, dorpshuizen en sportaccommodaties pleit de coalitie voor een maatschappelijke flexibiliteitsbonus binnen de subsidieregeling Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA), inclusief meer ruimte voor energiemanagementsystemen, slimme omvormerssturing en warmtebuffers.

Lokale energie, lokale kansen
De kern van de voorstellen is het versnellen van lokale energiesystemen, waarbij sportaccommodaties en buurthuizen als energiehubs fungeren voor de omgeving. Energiedelen is sinds 1 januari 2026 wettelijk mogelijk via de nieuwe Energiewet, maar de coalitie vraagt om een gericht stimuleringsprogramma voor energiegemeenschappen, met praktische ondersteuning voor vrijwilligersorganisaties die de kennis en capaciteit missen om zelf aan de slag te gaan.

Deze forceerde de SP al een dertigledendebat in de Tweede Kamer over de gevolgen van de afschaffing voor huurders en sportclubs.