Hogere tarieven netbeheerders: consumenten betalen 20 procent meer, klanten extrahoogspanningsnet juist 6 procent minder

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft de tariefvoorstellen van de netbeheerders voor komend kalenderjaar gepubliceerd. Deze sluiten aan bij de eerdere inschattingen van de toezichthouder. Voor een gemiddeld huishouden gaat het om een stijging van circa 89 euro per jaar voor elektriciteit en 52 euro per jaar voor gastransport, samen ongeveer 141 euro extra.

Waarom tarieven stijgen
De ACM beoordeelt de tariefvoorstellen en neemt in november een besluit. De toezichthouder ziet erop toe dat netbeheerders alleen de efficiënte kosten vergoed krijgen via de nettarieven.

De hogere tarieven voor het transport van elektriciteit hangen vooral samen met de grote investeringen die nodig zijn om het overvolle stroomnet uit te breiden en te versterken. Netbeheerders moeten de komende jaren fors investeren in onder meer nieuwe kabels, transformatorhuisjes en hoogspanningsstations. Bij gas speelt iets anders: omdat huishoudens en bedrijven steeds minder aardgas gebruiken, moeten de kosten voor het gasnet over een steeds kleinere groep gebruikers worden verdeeld.

TenneT-tarieven lopen uiteen
TenneT is eigenaar van het landelijke hoogspanningsnet en verantwoordelijk voor de werking, het onderhoud en de ontwikkeling daarvan. Voor die en andere taken mag het bedrijf kosten in rekening brengen. De hoogspanningsnetbeheerder heeft ook een voorstel ingediend voor de tarieven die het komend jaar wil rekenen bij zijn afnemers. Dat zijn bedrijven en regionale netbeheerders die zijn aangesloten op het extrahoogspanningsnet of het hoogspanningsnet, de 2 hoogste spanningsniveaus van het stroomnet.

Uit het voorstel blijkt een stijging van de totale toegestane inkomsten, het bedrag dat TenneT mag ontvangen voor het beheer van het stroomnet, naar ongeveer 3.324 miljoen euro in 2027. Dat betekent niet dat alle tarieven stijgen. TenneT geeft aan dat de transporttarieven op het extrahoogspanningsnet gemiddeld met 6 procent dalen ten opzichte van 2026, terwijl de transporttarieven op het hoogspanningsnet gemiddeld met 20 procent stijgen. Vorig jaar verwachtte TenneT nog dat de transporttarieven in 2026 tijdelijk zouden dalen en vanaf 2027 weer zouden stijgen. Op het hoogspanningsnet is die stijging nu ook de realiteit.

Verdeeld over meer afnemers
De voorgestelde daling op het extrahoogspanningsnet komt vooral door het verwachte toenemende netgebruik, waardoor de totale inkomsten over meer afnemers worden verdeeld. Op het hoogspanningsnet groeit het netgebruik minder sterk dan de toegestane inkomsten, waardoor de stijging van de inkomsten daar wel terug te zien is in de tarieven.

De stijging van de totale inkomsten komt onder meer door de hogere toegestane inkomsten die zijn vastgesteld in het inkomstenbesluit 2027-2031 en door de toename van de kosten voor het net op zee. TenneT stelt voor die stijging te dempen met congestieontvangsten en door nacalculaties, de verrekening achteraf van het verschil tussen geraamde en werkelijke kosten, gedeeltelijk door te schuiven naar latere jaren.

In het tarievenbesluit stelt de ACM vast of zij de voorstellen voor de tarieven overneemt. Voor TenneT bepaalt de toezichthouder de uiteindelijke hoogte naar verwachting eind november 2026. De nieuwe nettarieven gelden vanaf 1 januari 2027.