Brabant verplicht ontwikkelaars grote zonneparken tot aantoonbare inspanning voor 50 procent lokaal eigendom

Voor zonneparken geldt de plicht bij een vermogen van minimaal 50 megawatt; voor windparken bij 15 megawatt. Gemeenten mogen voor kleinere projecten zelf een vergelijkbare verordening vaststellen.

Energietransitie moet eerlijk
De inspanningsverplichting was eerder dit jaar door Gedeputeerde Staten als voorstel ingediend, naar aanleiding van een motie die Provinciale Staten in november 2025 al hadden aangenomen.

Lokaal eigendom houdt in dat inwoners, bedrijven of andere partijen uit de directe omgeving mede-eigenaar worden van een wind- of zonnepark en daarmee zowel zeggenschap als recht op een deel van de opbrengst krijgen. Gedeputeerde Energie Bas Maes: ‘De energietransitie moet niet alleen duurzaam zijn, maar ook eerlijk. Inwoners en lokale partijen moeten niet alleen hinder van energieprojecten ervaren, maar ook zeggenschap krijgen en kunnen meedelen in de opbrengsten. Daarom maken we het streven naar 50 procent lokaal eigendom minder vrijblijvend.’

Inspanning verplicht, succes niet
De 50 procent is geen harde vereiste. Ontwikkelaars moeten kunnen aantonen dat ze zich hebben ingespannen om dat aandeel te bereiken, bijvoorbeeld door in gesprek te gaan met bewoners, bedrijven of de gemeente. Lukt het niet, dan moeten zij onderbouwen waarom niet.

Zij moeten ook laten zien of ze op een andere manier financieel meedelen voor omwonenden regelen, zoals via een omgevingsfonds. Een boete staat er niet op als de regels niet worden nageleefd, maar de provincie kan ontwikkelaars wel dwingen om dit alsnog te corrigeren.

Contact met de buurt
Wonen er mensen in de buurt van een toekomstig wind- of zonnepark? Dan kan de ontwikkelaar hen benaderen, of hun gemeente, een lokale energiecoöperatie of een bedrijf in de omgeving. Dit contact vindt plaats vóór de aanvraag van de vergunning.

Het gaat daarbij om het gehele grondgebied van de gemeente waar het park wordt gebouwd, en soms ook om buurgemeenten als een installatie dicht bij een gemeentegrens staat.

Stappenplan en aanpak volgen
Naast de verordening werkt de provincie aan verdere ondersteuning. Zo komt er een stappenplan dat ontwikkelaars begeleidt bij het bevorderen van lokaal eigendom.

Begin volgend jaar volgt ook een ‘Aanpak lokaal eigendom’, bedoeld voor inwoners, bedrijven en andere partijen die mee willen doen. Deze aanpak vloeit voort uit het Energieperspectief 2050 van de provincie.